واکاوی ساختار نظری و مفاهیم بنیادین روش سری زمانی تداخل سنجی راداری (InSAR) در پایش زمین لغزش

تداخل سنجی راداری با دریچه مصنوعی (InSAR) به عنوان یکی از پیشرفته ترین تکنیک های سنجش از دور، نقش مهمی در پایش تغییر شکل های سطح زمین به ویژه در پدیده هایی نظیر زمین لغزش ایفا می کند. این پژوهش با هدف واکاوی ساختار نظری و مفاهیم بنیادین روش سری زمانی تداخل سنجی راداری به بررسی جامع اصول فیزیکی، هندسی و پردازشی این تکنیک پرداخته و کاربرد آن را در پایش زمین لغزش ها تحلیل می نماید. در این راستا، ابتدا ویژگی های سنجنده های ماهواره ای، راداری، هندسه تصویر برداری و مبانی تولید فاز تداخلی مورد بررسی قرار گرفته و سپس مولفه های تاثیرگذار روی فاز، شامل فاز توپوگرافی، تغییر شکل، اتمسفر و نویز به صورت نظام مند تحلیل شده اند. در ادامه چالش های اساسی روش های تداخل سنجی متداول از جمله ناهمبستگی زمانی و مکانی، اثرات اتمسفری و محدودیت های ناشی از هندسه تصویر برداری مورد بررسی قرار گرفته و ضرورت استفاده از تکنیک های سری زمانی تبیین شده است. بدین منظور روش های پیشرفته ای نظیر پراکنشگرهای پایدار (PSI) و دسته های طول مبنای کوتاه (SBAS) از منظر مفهومی و کاربردی مقایسه شده اند؛ همچنین نقش پارامتر همدوسی به عنوان شاخصی کلیدی در ارزیابی کیفیت داده ها و انتخاب مناطق مناسب برای تحلیل مورد تاکید قرار گرفته است. نتایج این پژوهش نشان می دهد که تکنیک های سری زمانی InSAR، با بهره گیری از تحلیل چندزمانه و انتخاب بهینه پراکنشگرها قادر به افزایش دقت اندازه گیری تغییر شکل تا مقیاس میلیمتری و کاهش اثرات اتمسفری هستند. با این حال، عملکرد این روش ها در مناطق دارای پوشش گیاهی متراکم یا جابه جایی های سریع با محدودیت هایی مواجه است. در این راستا، استفاده از پراکنشگرهای ثابت و رویکردهای ترکیبی با سایر داده های ژئودتیکی به عنوان راهکارهایی برای بهبود نتایج پیشنهاد می شود.

کلیدواژه ها:

تداخل سنجی راداری (InSAR) ، سری زمانی ، زمین لغزش ، پراکنشگر پایدار (PSI)