اثر آلودگی هوا در افزایش خطر سکته مغزی

سکته مغزی پس از بیماری های قلبی و عروقی، دومین عامل اصلی مرگ و میر در جهان محسوب می شود. در سال های اخیر آلاینده ها به ویژه ذرات معلق هوا به عنوان یکی از مهم ترین عوامل خطر قابل تعدیل در بروز و پیامدهای سکته مغزی شناخته شده است. با این حال آلودگی هوا پدیده ای یکسان نیست و از نظر ترکیب فیزیکوشیمیایی و نحوه بروز تنوع قابل توجهی دارد؛ به همین دلیل چگونگی ارتباط آن با سکته مغزی همچنان نیازمند بررسی دقیق تر است. شواهد اپیدمیولوژیک نشان می دهند که علاوه بر ذرات معلق، مواجهه کوتاه مدت و بلندمدت با دی اکسید نیتروژن و ازن نیز می تواند خطر بروز عوارض و مرگ و میر ناشی از سکته مغزی را افزایش دهد. همچنین آلودگی هوا احتمال تغییر وضعیت از سلامت به بروز سکته مغزی و در نهایت مرگ و میر ناشی از آن را افزایش می دهد. این روابط به طور معنی داری تحت تاثیر نوع و ترکیب آلاینده ها، منبع انتشار (ترافیک و یا غیرترافیکی)، نوع سکته (ایسکمیک یا خونریزی دهنده) و ویژگی های فردی نظیر سن، جنس، زمینه ژنتیکی و وضعیت وزنی قرار دارند. علاوه بر این، روابط غیرخطی دوز–پاسخ و اثرات تاخیری کوتاه مدت نیز مشاهده شده است، هرچند سازوکار دقیق آنها هنوز به طور کامل روشن نیست. در مجموع ارتباط میان آلودگی هوا و سکته مغزی اکنون به خوبی به اثبات رسیده است. با این حال، پژوهش های آینده باید با تمرکز بر ویژگی های فیزیکوشیمیایی آلاینده ها، مواجهه های همزمان با چند آلاینده و آسیب پذیری های فردی و با بهره گیری از روش های پیشرفته آماری، درک دقیق تر و جامع تری از چگونگی این ارتباط ارائه دهند.

کلیدواژه ها:

آلودگی هوا ، اپیدمیولوژی ، محیطی ، سکته مغزی ، دی اکسید نیتروژن ، ذرات معلق