الگوی داده بنیاد بازاریابی فناوری های نوین کشاورزی با تاکید بر تولید برنج در استان مازندران

بازاریابی فناوری های نوین کشاورزی نقش اصلی در تبدیل نوآوری به ارزش اقتصادی دارد؛ اما در مازندران ضعف ساختارهای بازاریابی و نبود اکوسیستم بازارمحور باعث شده است بسیاری از فناوری های برنج به طور موثر وارد بازار نشده و با استقبال محدودی مواجه شوند؛ ازاین رو، هدف پژوهش حاضر تدوین الگوی داده بنیاد بازاریابی فناوری های نوین کشاورزی با تاکید بر زنجیره تولید برنج در استان مازندران است. پژوهش حاضر ازنظر هدف کاربردی و ازنظر ماهیت کیفی بوده و با رویکرد نظریه داده بنیاد انجام شده است. در این پژوهش، اعضای هیئت علمی، متخصصان بازاریابی فناوری های کشاورزی، کارشناسان تولید برنج و کشاورزان و کارآفرینان پیشرو در حوزه برنج مشارکت داشتند که در نهایت ۱۹ نفر به صورت هدفمند قضاوتی و روش گلوله برفی با عنوان هایی همچون مدیر، پژوهشگر، فناور، فعال بازار و نیز کشاورز پیشرو در زنجیره ارزش برنج استان مازندران انتخاب شدند. داده ها ازطریق مصاحبه های عمیق نیمه ساختاریافته گردآوری شد و نمونه گیری به صورت هدفمند گلوله برفی تا دستیابی به اشباع نظری ادامه یافت. تحلیل داده ها طی سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی انجام شد. در نهایت، ۲۱۳ مفهوم و کد اولیه در قالب ۳۶ مقوله فرعی شناسایی و با ادغام مفهومی، در ۱۴ مقوله اصلی منتخب سازمان دهی شد که در شش بعد اصلی مدل داده بنیاد شامل شرایط علی، شرایط زمینه ای، پدیده مرکزی، شرایط مداخله گر، راهبردها و پیامدها جای گرفتند. یافته ها نشان داد پدیده مرکزی پژوهش «اکوسیستم بازاریابی فناوری های نوین برنج» است؛ اکوسیستمی که با هدف پیوند موثر میان تولید فناوری، بازار، کشاورز و مصرف کننده نهایی شکل می گیرد. شرایط علی موثر بر این پدیده شامل ناکارآمدی نظام سنتی بازاریابی، ضعف زنجیره ارزش بازارمحور، بالا بودن ریسک بازار فناوری ها و اختلاف قیمت بین هزینه فناوری و درآمد کشاورزان است. شرایط زمینه ای نیز متاثر از بافت فرهنگی-اجتماعی، ساختاری و نهادی بوده و نقش مهمی در شکل دهی رفتار بازار و پذیرش فناوری ایفا می کند. راهبردهای استخراج شده بر حکمرانی یکپارچه و هوشمند در اکوسیستم بازاریابی برنج، توانمندسازی و توسعه منابع انسانی، تقویت ارتباطات و نیز بازاریابی نوآورانه و دیجیتال با حمایت های مالی تاکید دارد. پیامدهای این راهبردها شامل بهبود عملکرد نظام بازاریابی فناوری است. نتایج نشان می دهد که پایداری تولید برنج و موفقیت فناوری های نوین، بیش از هرچیز در گرو استقرار یک نظام بازاریابی بازارمحور، مشارکتی و یکپارچه است که بتواند فناوری را به صورت موثر به بازار و مزرعه متصل کند.

کلیدواژه ها:

توسعه پایدار کشاورزی ، بازاریابی فناوری های نوین کشاورزی ، نظام بازاریابی ، پذیرش فناوری ، الگوی داده بنیاد ، تولید برنج