تدوین چارچوب مفهومی سواد هوش مصنوعی در کتابخانه های مراکز تجاری: مولفه ها و راهکارهای ارتقا توانمندی کاربران

هدف: با توجه به گسترش هوش مصنوعی در فضاهای دیجیتال و افزایش تعامل کاربران با خدمات مبتنی بر الگوریتم ها، هدف این مطالعه تدوین یک چارچوب مفهومی برای سواد هوش مصنوعی در کتابخانه های مراکز تجاری و ارتقا توانمندی کاربران در مواجهه با فناوری های نوین است. روش شناسی: پژوهش حاضر به بررسی و تدوین چارچوب مفهومی آموزش سواد هوش مصنوعی در کتابخانه های مراکز تجاری با هدف ارتقا توانمندی کاربران پرداخته است. این تحقیق از نوع بنیادی-نظری و با رویکرد کیفی انجام شده است. جامعه آماری شامل متخصصان و صاحب نظرانی است که در حوزه هوش مصنوعی، آموزش دیجیتال و سواد فناوری فعالیت دارند. انتخاب این افراد به روش هدفمند و با تکنیک گلوله برفی انجام شد و یازده نفر برای مصاحبه دعوت شدند. گردآوری داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختار یافته و باز پاسخ درباره مولفه ها و مهارت های موثر در آموزش سواد هوش مصنوعی صورت گرفت. مصاحبه ها عمدتا به صورت شفاهی انجام شد و یک مورد مکتوب دریافت گردید. داده ها ضبط، دست نویس و سپس تجزیه و تحلیل با استفاده از روش دلفی فازی پردازش شدند تا چارچوبی دقیق و عملیاتی برای طراحی برنامه های آموزشی هوش مصنوعی در کتابخانه های مراکز تجاری ارائه شود. این چارچوب می تواند به ارتقا مهارت ها و آگاهی کاربران در زمینه استفاده مسئولانه و موثر از ابزارهای هوشمند کمک کند. یافته ها: چارچوب پیشنهادی شامل پنج مولفه اصلی است: دانش پایه هوش مصنوعی و الگوریتم ها؛ مهارت های تفکر انتقادی و سواد رسانه ای؛ اخلاق و حریم خصوصی؛ توانمندسازی کاربران برای استفاده آگاهانه از فناوری؛ پایداری محیطی و اجتماعی. این مولفه ها مسیر عملیاتی برای طراحی برنامه های آموزشی و خدمات کتابخانه ای را فراهم می کنند و امکان تشخیص اخبار جعلی، مدیریت داده ها و تعامل آگاهانه با الگوریتم های هوشمند را برای کاربران تقویت می کنند. نتیجه گیری: چارچوب پیشنهادی می تواند به عنوان یک راهنمای انعطاف پذیر برای کتابخانه های مراکز تجاری در بهبود سواد هوش مصنوعی کاربران و توسعه برنامه های آموزشی کاربردی مورد استفاده قرار گیرد و زمینه پژوهش های آتی برای ارزیابی اثربخشی آن را فراهم کند.

کلیدواژه ها:

سواد هوش مصنوعی ، چارچوب مفهومی ، کتابخانه های مراکز تجاری ، سواد رسانه ای و اطلاعاتی ، توانمندسازی کاربران