تعیین اثربخشی عوامل محافظتی موثر بر تاب آوری خانواده در بحران های اجتماعی

پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی عوامل محافظتی موثر بر تاب آوری خانواده در بحران های اجتماعی انجام شد. تاب آوری خانواده به عنوان توانایی سیستم خانوادگی برای مقاومت در برابر ناملایمات و بازگشت به عملکرد مطلوب تعریف می شود. این مطالعه با رویکرد کمی و روش پیمایشی مقطعی بر روی ۳۸۴ خانواده ساکن شهر قم انجام شد. ابزارهای پژوهش شامل مقیاس سنجش ناکارآمدی های تاب آوری خانواده و مقیاس سنجش منابع حمایت اجتماعی بود. یافته ها نشان داد که عوامل محافظتی در سه سطح فردی (شایستگی های فردی، معنویت و هدفمندی)، میان فردی (انسجام خانوادگی، ارتباط موثر و حل مسئله) و فراخانوادگی (حمایت اجتماعی، سرمایه فرهنگی و دسترسی به خدمات) در تبیین تاب آوری خانواده نقش دارند. تحلیل رگرسیون سلسله مراتبی نشان داد که عوامل میان فردی بیشترین سهم (۳۸ درصد) را در پیش بینی تاب آوری خانواده دارند. همچنین نتایج آزمون t گروه های مستقل حاکی از تفاوت معنادار تاب آوری در خانواده های دارای تجربه بحران های مکرر در مقایسه با خانواده های بدون تجربه بحران بود. این یافته ها لزوم طراحی برنامه های مداخله ای مبتنی بر تقویت عوامل محافظتی درون خانوادگی را برجسته می سازد.

کلیدواژه ها:

تاب آوری خانواده ، عوامل محافظتی ، بحران های اجتماعی ، انسجام خانوادگی ، حمایت اجتماعی