مروری بر رویکردهای هوش مصنوعی و سنجش از دور برای شناسایی تصرفات و تقویت حفاظت از املاک شهرداری

مدیریت و حفاظت از اراضی و املاک شهرداری ها به عنوان سرمایه های عمومی و بین نسلی یکی از چالش های بنیادین در نظام حکمرانی شهری محسوب می شود. پدیده هایی نظیر تصرفات عدوانی، تغییر کاربری های غیرمجاز و زمین خواری نه تنها منجر به تضییع حقوق عامه می گردند بلکه توسعه پایدار شهری را با مخاطرات جدی روبرو می سازند. روش های سنتی نظارت که عمدتا بر گشت های فیزیکی و بازرسی های میدانی متکی هستند به دلیل گستردگی محدوده شهرها، هزینه های عملیاتی بالا و محدودیت نیروی انسانی کارآمدی لازم را از دست داده اند. هدف از این پژوهش مرور نظام مند و تحلیل انتقادی ادبیات موجود در زمینه به کارگیری فناوری های نوین به ویژه سنجش از دور (RS) و هوش مصنوعی (AI) برای استقرار سامانه های پایش خودکار و آشکارسازی تصرفات اراضی است. در این مطالعه رویکردهای مختلف پردازش تصاویر ماهواره ای و پهپادی، از جمله روش های مبتنی بر پیکسل شی گرا (OBIA) و الگوریتم های یادگیری عمیق (Deep Learning) مورد ارزیابی تطبیقی قرار گرفته اند. یافته ها نشان می دهد که ادغام داده های سنجش از دور با تفکیک مکانی بالا و مدل های شبکه های عصبی کانولوشنی (CNN)، بالاترین دقت را در شناسایی تغییرات ساختاری و پیشروی های غیرمجاز ارائه می دهد. با این حال چالش هایی نظیر هزینه های محاسباتی، نیاز به داده های آموزشی بومی و موانع حقوقی در پذیرش ادله دیجیتال همچنان پابرجاست. این مقاله با ارائه چارچوبی مفهومی، راهکارهایی را برای غلبه بر این محدودیت ها و پیاده سازی موفق این فناوری ها در شهرداری ها پیشنهاد می دهد.

کلیدواژه ها:

حفاظت از املاک ، شهرداری ، هوش مصنوعی ، سنجش از دور شهری ، تصرف عدوانی ، آشکارسازی تغییرات ، یادگیری عمیق ، زمین خواری ، کاداستر