بررسی عناصر هویت بخش و حس تعلق به مکان در شهر جدید اندیشه

این پژوهش با هدف بررسی عناصر هویت بخش و حس تعلق به مکان در شهر جدید اندیشه انجام شد و یافته های آن نشان می دهد که تعلق مکانی در این شهر متاثر از چهار دسته عوامل کلیدی است؛ کالبدی فضایی، اجتماعی، عملکردی و فردی. تحلیل داده های جمع آوری شده از ۳۸۵ نفر از ساکنان با روش پیمایشی نشان داد که عوامل کالبدی-فضایی مانند زیبایی نماها، دسترسی پذیری و خوانایی معابر با تبیین ۲۸.۷ درصد از واریانس بیشترین سهم را در شکل گیری حس تعلق دارند. پس از آن عوامل اجتماعی شامل تعاملات همسایگی و مشارکت محلی با ۲۱.۳ درصد واریانس قرار می گیرند. مدل سازی معادلات ساختاری نیز تاثیر قوی کیفیت کالبدی (ضریب ۰.۵۴) و اجتماعی (ضریب ۰.۴۸) را تایید کرد. از سوی دیگر، مقایسه میانگین ها نشان داد مالکان به طور معناداری نمره تعلق مکانی بالاتری نسبت به مستاجران دارند که بر اهمیت سیاست های تشویق مالکیت مسکن تاکید دارد. تحلیل خوشه ای پاسخ دهندگان را به سه گروه با تعلق بالا (۲۷%)، متوسط (۴۵%) و پایین (۲۸%) تقسیم کرد که هر کدام نیازمند راهکارهای متفاوتی هستند. بر اساس این یافته ها پیشنهاد می شود برنامه ریزی برای شهرهای جدید از رویکرد صرفا کالبدی فراتر رفته و با تلفیق طراحی فیزیکی هویت محور، استفاده از عناصر معماری بومی و نشانه های شهری، تقویت تعاملات اجتماعی از طریق توسعه فضاهای عمومی و رویدادهای محله ای و سیاست های مسکن هدفمند تشویق مالکیت و بهبود کیفیت واحدهای استیجاری به ایجاد محیط های شهری پایدار و انسان محور کمک کند. این پژوهش نشان می دهد که موفقیت شهرهای جدید در گرو توجه همزمان به ابعاد کالبدی، اجتماعی و عملکردی و نیز مشارکت فعال ساکنان در فرآیند برنامه ریزی است.

کلیدواژه ها:

تعلق مکانی ، هویت شهری ، شهر جدید ، اندیشه ، عوامل کالبدی ، تعاملات اجتماعی