شناسایی مولفه های کالبدی موثر بر ارتقای هویت مکان در طراحی مجتمع های مسکونی

رشد شتاب زده ساخت و ساز شهری و گرایش به تراکم و عمودی سازی در کلان شهرهایی همچون تهران پیامدهای متعددی برای ساختار اجتماعی، کارکردی و کالبدی محله ها به همراه داشته است. کاهش نقش و اهمیت محله در زندگی شهری معاصر باعث تضعیف مشارکت و تعاملات اجتماعی، کاهش احساس تعلق و بروز بحران هویت مکانی شده است. از این رو، بازاندیشی در طراحی مجتمع های مسکونی با تاکید بر تقویت هویت مکان ضرورتی انکارناپذیر دارد. پژوهش حاضر با هدف شناسایی و اولویت بندی مولفه های کالبدی موثر بر ارتقای هویت مکان در مجتمع های مسکونی انجام شده است. روش تحقیق توصیفی-تحلیلی و از نوع کاربردی بوده و داده ها به شیوه کتابخانه ای و اسنادی گردآوری شد. برای تحلیل داده ها و تعیین وزن نسبی، مولفه ها از تکنیک تحلیل سلسله مراتبی (AHP) و نرم افزار ۱۱ Expert Choice استفاده شده است. نتایج نشان می دهد که مولفه های آسایش، سلسله مراتب، فضایی، تناسب محیطی و انسجام بیشترین تاثیر را در تقویت حس هویت مکان در مجتمع های مسکونی دارند. بر این اساس طراحی مبتنی بر مقیاس انسانی، توجه به فضاهای گذار، ارتقای کیفیت فضایی و خوانایی و در نظر گرفتن تنوع و منظر شهری می تواند علاوه بر ارتقای کیفیت زندگی، به پایداری اجتماعی و کالبدی محله ها کمک کند.

کلیدواژه ها:

هویت مکان ، مجتمع مسکونی ، حس تعلق ، حس مکان