تدوین چارچوب نظری بازآفرینی مرکز محلات تاریخی بر پایه دیدگاه ترکیبی مبتنی بر ساختارگرایی فرهنگ گرایی و مکان گرایی

محلات تاریخی، به دلیل انباشت ارزش ها، تاریخ و فرهنگ هر شهر نقشی بنیادین در حفظ هویت و حیات شهر ایفا می کنند. در حال حاضر بسیاری از محلات تاریخی شهرهای ایران به دلایلی همچون اعمال تغییرات گسترده و مغایر با زمینه، بروز گسست های کالبدی و اجتماعی فرهنگی و نزول جایگاه اقتصادی دچار فرسودگی در تمامی ابعاد گشته اند که نتیجه ی آن کمرنگ شدن ارزش های نهفته در مکان و از میان رفتن کیفیت زندگی می باشد. بنابراین، لزوم احیاء این محلات و بازگرداندن کیفیت زندگی به آنها امری گریزناپذیر است که بخشی از آن، به کمک دانش طراحی شهری و از طریق خلق مکانی هویت بخش و حیات بخش میسر می شود. بر این اساس بازآفرینی شهری رویکرد مداخلاتی موثری است که با تکیه بر حفاظت و توسعه ی مکان و انتقال ارزش های دیروز به امروز منجر به تجدید حیات محلات تاریخی می شود. در پژوهش حاضر سعی شده تا بر پایه ی دیدگاهی که از ترکیب ساختارگرایی، فرهنگ گرایی و مکان گرایی حاصل می آید به امر بازآفرینی شهری نگریسته شده و اصولی به دست دهد تا دمیدن زندگی مجدد به محلات تاریخی از طریق ایجاد ساختاری هویت بخش و معنا بخش در مرکز صورت پذیرد. با تکیه بر چنین پارادایم هایی روش شناسی پژوهش بر راهبردهای تفسیری و استدلال منطقی استوار بوده و از طریق گردآوری اطلاعات به روش خوانش متون به سمت اهداف پژوهش پیش می رود. بدین منظور پس از بسط مفاهیم سه پارادایم ناظر بر پژوهش با تاکید بر تعیین دیدگاهشان به بازآفرینی واکاوی شده و بر مبنای اشتراکاتشان الگوی مفهومی بازآفرینی مرکز و اصول منتج از آن ارائه می گردد. بر این اساس اصول برآمده از مبانی نظری شامل اصل قلمرو، مراتب، کثرت و وحدت، مرکزیت، تحول، تعادل و همپیوندی با زمینه می باشد که در عین تطابق با اصول کلی بازآفرینی شهری می توانند مسیری راهگشا جهت نیل به اهداف بازآفرینی مرکز محلات تاریخی باشند.

کلیدواژه ها:

باز آفرینی مرکز محله تاریخی ، ساختارگرایی ، فرهنگ گرایی ، مکان گرایی