مرور روایی تطبیقی چارچوب های نظری زمینه گرا بررسی مسئله فروکاست ماهوی زمینه

در سال های اخیر، مفهوم «زمینه (Context)» در بخش قابل توجهی از شیوه های جاری طراحی معماری زمینه گرا، بیش از آنکه به عنوان بستری پیچیده و چندلایه دیده شود به سطحی از شباهت های ظاهری و تقلید سطحی از فرم فروکاسته شده است. این تقلیل که در این پژوهش از آن با عنوان فروکاست ماهوی زمینه (Contextual flattening) یاد می شود موجب شده است کیفیت بسیاری از فرایندهای طراحی بناهای جدید در بافت های تاریخی با چالش های جدی روبرو شود. پژوهش حاضر با هدف بازاندیشی نقش زمینه گرایی در فرایند طراحی معماری شکل گرفته است. روش تحقیق بر تحلیل تطبیقی چارچوب های نظری شاخص و منتخب معماری زمینه گرا استوار است. به منظور سنجش نحوه مواجهه این چارچوب های نظری با مفهوم زمینه یک ماتریس تحلیلی تطبیقی طراحی شد که معیارهایی چون توجه به لایه های تاریخی و معنایی، ملاحظات تیپولوژی، بیان مصالح و تکتونیک نما و همچنین گرایش به پیوستگی یا تمایز را بررسی می کند. نتایج نشان می دهد اتکای صرف به هر یک از این چارچوب ها به تنهایی پاسخگوی پیچیدگی بافت های تاریخی نیست و تنها از خلال رویکردی انتقادی و ترکیبی می توان به اصولی اجرایی برای طراحی دست یافت.

کلیدواژه ها:

میراث فرهنگی ، زمینه گرایی ، منطقه گرایی انتقادی ، تایپومورفولوژی ، روح مکان