ارزیابی سناریوهای مدیریت آبیاری سطحی و تاثیر آن ها بر شاخص های عملکرد سامانه با استفاده از SIRMOD مطالعه موردی کبوترآباد، اصفهان

آبیاری جویچه ای به عنوان یکی از رایج ترین روش های آبیاری سطحی، در صورت مدیریت صحیح می تواند تلفات آب را کاهش داده و موجب افزایش راندمان و کارآیی سامانه شود. با وجود پژوهش های متعدد در زمینه ارزیابی متغیرهای مدیریتی، بررسی اثرات هم زمان و اندرکنش این متغیرها بر شاخص های عملکرد آبیاری کمتر مورد توجه قرار گرفته است. در این پژوهش، از نرم افزار SIRMOD برای شبیه سازی و ارزیابی تاثیر تغییر هم زمان سه عامل مدیریتی شامل دبی ورودی، زمان قطع جریان و طول جویچه بر شاخص های کارآیی آبیاری شامل راندمان کاربرد آب (Ea)، راندمان نیاز آبیاری (Er)، نسبت نفوذ عمقی (DPR) و نسبت رواناب پایاب (TWR) استفاده شد. برای این منظور، هر یک از عوامل ورودی به میزان ۲۰ درصد نسبت به مقدار اولیه افزایش یا کاهش یافت و مدل در قالب سناریوهای مختلف اجرا و نتایج مقایسه شد. یافته ها نشان داد بالاترین مقدار Ea (۸۶/۲ درصد) و کمترین مقدار TWR (۱۳/۸ درصد) در سناریوی کاهش دبی و زمان قطع جریان و افزایش طول جویچه حاصل شده است. همچنین بیشترین مقدار DPR (۹۵/۸ درصد) در سناریوی افزایش طول جویچه و ثابت نگه داشتن دبی و زمان قطع جریان مشاهده شد. تحلیل حساسیت نیز نشان داد که شاخص های Ea و TWR به ترتیب با میانگین ۱۹/۱۲ و ۲۹/۹۹ درصد بیشترین حساسیت را به طول جویچه دارند. به طور کلی، نتایج بیانگر آن است که با وجود پیچیدگی مدیریت آبیاری جویچه ای، استفاده از مدل های شبیه ساز مانند SIRMOD می تواند بدون نیاز به تغییر زیرساخت، ترکیب بهینه ای از پارامترهای مدیریتی را برای افزایش بهره وری آب در شرایط واقعی مزرعه فراهم کند.

کلیدواژه ها:

دبی ورودی ، طول جویچه ، زمان قطع جریان ، راندمان کاربرد ، نسبت رواناب پایاب