اثر ارتفاع از سطح دریا روی شاخص های رقابت درختی در جنگل های هیرکانی استان مازندران

جنگل های هیرکانی استان مازندران به عنوان یکی از ارزشمندترین اکوسیستم های جنگلی جهان تحت تاثیر عوامل محیطی مختلفی از جمله ارتفاع از سطح دریا قرار دارند. رقابت درختی به عنوان یکی از فرآیندهای کلیدی پویایی توده بر رشد، ساختار و تنوع زیستی این جنگل ها تاثیر می گذارد. پژوهش حاضر با هدف بررسی اثر ارتفاع از سطح دریا بر شاخص های رقابت درختی (۱، ۲ RK و Hegyi) با استفاده از داده های سومین دوره آماربرداری پلات های ثابت جنگل های شمال ایران انجام شد. شاخص های رقابت با بسته TreeCompR محاسبه و با آزمون دانکن در طبقات ارتفاعی پایین بند، میان بند و بالابند مقایسه گردید. همچنین توزیع مکانی این شاخص ها با روش کریجینگ معمولی در ArcMap پهنه بندی شد. نتایج نشان داد که هر سه شاخص رقابت با افزایش ارتفاع به طور معناداری کاهش می یابند. بالاترین مقادیر در طبقه پایین بند و پایین ترین مقادیر در بالابند مشاهده شد. نقشه های توزیع مکانی نیز تایید کرد که رقابت بالا در نواحی ساحلی و پایین بندهای غربی و مرکزی استان متمرکز است و با افزایش ارتفاع و فاصله از ساحل کاهش می یابد. این الگو به شرایط اقلیمی مرطوب تر و تراکم بالاتر در پایین بند نسبت داده می شود. یافته ها کاربردهای عملی در مدیریت پایدار جنگل ها، مانند اولویت بندی تنک کاری در نواحی رقابتی بالا دارند و پایه ای برای پیش بینی پاسخ به تغییرات اقلیمی فراهم می آورند.

کلیدواژه ها:

جنگل های هیرکانی ، رقابت درختی ، عوامل محیطی ، کریجینگ معمولی