نسبت سنجی منافع ایران با پروژه های سیپک پاکستان و جاده توسعه عراق

گسترش پروژه های ترانزیتی در پیرامون ایران به ویژه سیپک و جاده توسعه پرسش های جدی را پیرامون آینده منافع ژئوپلیتیک کشور برانگیخته است. این پژوهش با هدف بازتعریف نسبت ایران با این دو پروژه، بر این فرضیه استوار است که این طرح ها لزوما تهدیدی راهبردی علیه منافع بلندمدت ایران محسوب نمی شوند. این پژوهش با روش ترکیبی به تحلیل محتوای کیفی اسناد و تطبیق داده های کمی بخش لجستیکی و تجاری می پردازد. یافته های مطالعه با استفاده از چارچوب مفهومی منطقه گرایی نوین نشان می دهد که دورنمای موفقیت این پروژه ها به دلیل چالش های بنیادین در ساختار سیاسی دولت های مجری با تردیدهای جدی روبروست. بی ثباتی سیاسی، چالش ها و بحران های داخلی دولت های پاکستان و عراق توان اجرایی آن ها را در پیشبرد کلان پروژه های ملی در افق کوتاه مدت به شدت محدود کرده است. لذا بزرگ نمایی خطر این کریدورها با واقعیت های میدانی همخوانی ندارد. بر این اساس اتخاذ رویکرد تهدیدمحور نه تنها با دکترین سیاست همسایگی در تعارض است، بلکه می تواند ایران را از دیگر فرصت های همکاری با کشورهای منطقه دور کند. در نهایت مقاله استدلال می کند که ایران باید با درک واقع گرایانه از محدودیت های این پروژه ها به جای تقابل به سمت همکاری و حمایت از پروژه های مورد نظر حرکت کند چرا که تبدیل شدن ایران به یک شریک راهبردی امن و پیشرو بیش از رقابت های حذفی به تثبیت وزن ژئوپلیتیک کشور و تبدیل شدن به هاب مکمل در زنجیره ارزش منطقه ای کمک خواهد کرد.

کلیدواژه ها:

ایران ، سیپک ، جاده ، توسعه ، منطقه گرایی ، کریدور