بازدارندگی شبکه ای جمهوری اسلامی ایران در مواجهه با تهدیدات ترکیبی؛ تقویت همگرایی و هم افزایی با بازیگران محور مقاومت و همسایگان

تحولات امنیتی در غرب آسیا و گسترش دامنه تهدیدات ترکیبی نشان داده است که الگوهای کلاسیک امنیت ملی و بازدارندگی قادر به تامین امنیت پایدار نیستند. در چنین بستری مفهوم بازدارندگی شبکه ای بر افزایش ظرفیت و توانمندی بازیگران برای حفظ بقاء، تداوم کارکردهای حیاتی و بازیابی سریع در برابر تهدید و تهاجم از طریق شبکه ای از پیوندهای دفاعی نهادی و عملیاتی تاکید دارد. این مقاله در پی طراحی الگویی برای همگرایی و هم افزایی دفاعی امنیتی با همسایگان و بازیگران محور مقاومت در مواجهه با تهدیدات ترکیبی است. در شرایط فقدان اتحادهای رسمی و الزام آور امنیتی و در پی قیود ساختاری نظام بین الملل، جمهوری اسلامی ایران ناگزیر به حرکت از بازدارندگی صرفا مستقل به سوی نوعی تاب آوری امنیتی چندلایه است. از دیگر سو، شبکه محور مقاومت، اگرچه در ایجاد بازدارندگی نامتقارن و افزایش هزینه های تهدید برای رقبا موثر بوده است اما به دلیل ماهیت غیر نهادمند، فشارهای خارجی و محدودیت های اقتصادی و فناورانه از پایداری بلندمدت کافی برخوردار نبوده است. در این الگو همپوشانی ظرفیت ها، توزیع ریسک ها و درهم تنیدگی منافع امنیتی نقش محوری ایفا می کنند. این مقاله با محوریت پرسش از چگونگی طراحی الگوی بازدارندگی شبکه ای به منظور ارتقاء توان بازدارندگی جمهوری اسلامی ایران و فرضیه امکان افزایش سطح بازدارندگی کشور و پایداری امنیت ملی در میان مدت و بلندمدت از طریق تقویت همگرایی و هم افزایی شبکه ای و چندلایه با همسایگان و بازیگران محور مقاومت به رشته نگارش درآمده است.

کلیدواژه ها:

بازدارندگی شبکه ای ، تهدیدات ترکیبی ، محور مقاومت ، سیاست همسایگی ، واقع گرایی ساختاری