واکاوی راهبردهای ارتقای نظام داده باز در روایت سیاست گذاران و کسب و کارها: یک مطالعه کیفی

هدف: پژوهش حاضر با هدف واکاوی تجربه زیسته سیاست گذاران، صاحب نظران و کنشگران کسب وکارهای فناورانه درباره راهبردهای موردنیاز برای ارتقای نظام داده باز انجام شد. تمرکز اصلی پژوهش بر شناسایی الزامات، چالش ها و راهبردهایی بود که می توانند به توسعه موثرتر داده های باز در سطح حکمرانی و سازمان ها کمک کنند. روش شناسی: این پژوهش با رویکرد کیفی و با استفاده از راهبرد پدیدارشناسی انجام شد. مشارکت کنندگان بالقوه شامل قانون گذاران، صاحب نظران دانشگاهی و صاحبان کسب وکارهای مبتنی بر فناوری بالا بودند. نمونه گیری تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت و در نهایت داده ها با مشارکت ۲۱ نفر به اشباع رسید. گردآوری داده ها از طریق مصاحبه روایتی، به صورت فردی و گروهی، انجام شد. داده های به دست آمده با روش تحلیل مضمون تجزیه وتحلیل شدند. برای افزایش اعتبار یافته ها از تکنیک های مسیر ممیزی، ذکر جزئیات و بررسی مقبولیت کدها توسط دو ناظر استفاده شد. یافته ها: نتایج تحلیل داده ها نشان داد که راهبردهای ارتقای نظام داده باز در شش مضمون سازمان دهنده قابل دسته بندی است: تقویت تعامل بین دستگاهی، توسعه زیرساخت های موردنیاز برای انتشار داده، سیاست گذاری دقیق و تدوین و اصلاح قوانین، کیفیت بخشی به داده های باز، توجه به داده های خصوصی و قواعد والزامات شفاف در محرمانگی داده های دولتی و نیز تغییر نگرش های فردی و سازمانی نسبت به انتشار داده. در مجموع، ۹۸ مضمون پایه نیز ذیل این مضامین سازمان دهنده شناسایی شد. نتیجه گیری: یافته های پژوهش نشان می دهد ارتقای نظام داده باز مستلزم اصلاح هم زمان زیرساخت ها، قوانین، رویه های سازمانی، کیفیت داده و نگرش کنشگران نهادی است. بر این اساس، سیاست گذاران و مجریان می توانند با بهره گیری از چارچوب حاصل از پژوهش، رویه های موجود را بازنگری و مسیر توسعه داده باز را تقویت کنند. تدوین قواعد شفاف برای اشتراک گذاری داده های عمومی، تعیین دقیق نقش نهادهای سیاست گذار و مجری، اجرای الزامات مربوط به آرشیو داده های سازمانی و نیز طراحی برنامه های آموزشی و فرهنگ سازی برای کارکنان مرتبط با داده، از مهم ترین پیشنهادهای پژوهش است.

کلیدواژه ها:

داده باز ، نظام داده باز ، سیاست گذاری داده ، حکمرانی داده ، کسب وکارهای فناورانه ، مطالعه کیفی ، تحلیل مضمون.