اثربخشی درمان شناختی رفتاری بر اختلال اضطراب اجتماعی در بزرگسالان: مرور نظام مند

اختلال اضطراب اجتماعی از شایع ترین اختلالات اضطرابی در بزرگسالان است. درمان شناختی رفتاری مداخله ای موثر برای آن محسوب می شود؛ بااین حال، فراتحلیل های پیشین کمتر به بررسی اختصاصی بزرگسالان پرداخته اند. بنابراین، هدف پژوهش حاضر، بررسی و ترکیب نظام مند مطالعات موجود و برآورد اندازه اثر کلی درمان شناختی رفتاری بر کاهش اضطراب اجتماعی در جمعیت بزرگسال بود. پژوهش حاضر یک مرور نظام مند و فراتحلیل است که با جست وجوی جامع در پایگاه های داده داخلی از سال ۱۳۸۵ تا ۱۴۰۳ انجام شد. در مجموع، از میان ۵۶۷ مطالعه شناسایی شده، ۱۴ پژوهش با معیارهای ورود مطابقت داشتند و وارد تحلیل نهایی شدند. یافته ها نشان داد که درمان شناختی رفتاری اثربخشی معنادار و قابل توجهی در کاهش علائم اضطراب اجتماعی در بزرگسالان دارد (g هدجز= ۲/۲۷۴-). باوجود ناهمگنی متوسط بین مطالعات (شامل طرح های کارآزمایی آزمایشی و نیمه آزمایشی)، تحلیل های حساسیت و بررسی متغیرهای میانجی نشان دادند که نتایج پایدار باقی می مانند. نوآوری این مطالعه در تمرکز انحصاری بر جمعیت بزرگسال و ترکیب شواهد پراکنده موجود است که تاکنون در ادبیات پژوهشی مغفول مانده بود. نتایج نشان داد که درمان شناختی رفتاری یک درمان موثر برای کاهش اضطراب اجتماعی در بزرگسالان محسوب می شود، اما برای بررسی دقیق تر نقش ویژگی های جمعیت شناختی و الگوهای درمانی پژوهش های آینده ضروری است

کلیدواژه ها:

اختلال اضطراب اجتماعی ، بازسازی شناختی ، ترس از ارزیابی منفی ، درمان شناختی رفتاری