مدل یابی اهمال کاری تحصیلی بر اساس احساس عاملیت و فرهنگ مدرسه با نقش واسطه ای خودهای ممکن در دانش آموزان پسر مقطع متوسطه دوم

مقدمه و هدف: در دنیای امروز،که رقابت های آموزشی و فشارهای تحصیلی فزونی یافته، چالش های متعددی بر سر راه این فرآیند قرارگرفته است. یکی از برجسته ترین این چالش ها، پدیده «اهمال کاری تحصیلی» است که به عنوان یک رفتار ناکارآمد، عملکرد تحصیلی را مختل کرده و عواقب گسترده ای بر سلامت روانی و انگیزشی دانش آموزان تحمیل می کند.این پژوهش باهدف مدل یابی اهمال کاری تحصیلی بر اساس احساس عاملیت و فرهنگ مدرسه با نقش واسطه ای خودهای ممکن در دانش آموزان پسر مقطع متوسطه دوم شهرستان آبدانان، در سال۱۴۰۳- ۱۴۰۴ انجام شد. روش شناسی پژوهش: پژوهش از نوع توصیفی-همبستگی و مبتنی بر مدل سازی معادلات ساختاری (SEM) بود. جامعه آماری شامل تمام دانش آموزان پسر مقطع متوسطه دوم آبدانان (۹۰۸ نفر) بود که با روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای، ۲۷۰ نفر به عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه های اهمال کاری تحصیلی سولومون (۱۹۸۴)، احساس عاملیت تاپال (۲۰۱۷)، فرهنگ مدرسه گرونرت (۲۰۰۵)، و توازن خودهای ممکن صابر و همکاران (۱۳۹۹) بودند. یافته­ ها: نتایج نشان داد که فرهنگ مدرسه (β=-۰.۲۸۷، p>۰.۰۱) و خودهای ممکن (β=-۰.۲۶۴، p>۰.۰۱) تاثیر مستقیم و منفی بر اهمال کاری تحصیلی دارند. احساس عاملیت به طور مستقیم تاثیری معنادار نداشت (β=۰.۱۱۱، p<۰.۰۵)، اما از طریق خودهای ممکن اثر غیرمستقیم معناداری (β=۰.۰۹۳، p>۰.۰۵) نشان داد. مدل نهایی با شاخص های برازش مطلوب (GFI=۰.۹۲۱، CFI=۰.۹۳۴، RMSEA=۰.۰۶۲، χ²/df=۲.۸۴) تایید شد . بحث و نتیجه­ گیری: . یافته ها نشان می دهند که خودهای ممکن به عنوان پلی شناختی-انگیزشی، عوامل فردی (احساس عاملیت) و محیطی (فرهنگ مدرسه) را به رفتارهای تحصیلی پیوند می دهد.

کلیدواژه ها:

اهمال کاری تحصیلی ، احساس عاملیت ، فرهنگ مدرسه ، خودهای ممکن