بررسی تطبیقی سن مسئولیت جزایی در فقه اسلامی و قوانین جزایی افغانستان

سن مسئولیت جزایی از مباحث بنیادین در فقه اسلامی و حقوق کیفری به شمار می رود؛ زیرا از این مرحله فرد در برابر رفتارهای مجرمانه خود در قبال جامعه و قانون مسئول شناخته می شود. با وجود اهمیت موضوع، در نظام های فقهی اسلامی و به ویژه در قوانین جزایی افغانستان، درباره معیار دقیق سن مسئولیت جزایی اتفاق نظر وجود ندارد و دیدگاه های فقیهان و حقوق دانان متفاوت است. هدف این پژوهش، تبیین مبانی فقهی و حقوقی سن مسئولیت جزایی، بررسی دیدگاه های مختلف و ارائه نظریه ای ترجیحی متناسب با مقتضیات فقه اسلامی و نظام حقوقی افغانستان است. اهمیت تحقیق در آن است که تعیین نادرست سن مسئولیت جزایی می تواند به تضییع حقوق اطفال، بی عدالتی کیفری و تعارض با اصول انسانی و شرعی بینجامد. این پژوهش با روش توصیفی تحلیلی و رویکرد تطبیقی، با بهره گیری از منابع معتبر فقهی و قوانین جزایی افغانستان، دیدگاه ها و ادله را بررسی کرده است. یافته ها نشان می دهد که تعیین مسئولیت جزایی صرفا بر اساس سن عددی معیار کاملی نیست؛ بلکه رشد جسمی و روانی فرد که تحت تاثیر عوامل طبیعی و محیطی قرار دارد، نقش اساسی در تشخیص مسئولیت جزایی ایفا می کند. سن قانونی می تواند به عنوان ابزار اجرایی و تنظیمی در نظام حقوقی به کار رود، اما نباید جایگزین معیارهای واقعی رشد و بلوغ فردی گردد.

کلیدواژه ها:

مسئولیت جزایی ، سن ، فقه اسلامی ، قانون جزایی افغانستان ، رشد طبیعی ، معیار قانونی