تربیت معلم آموزش فنی و حرفه ای در عصر هوش مصنوعی: تحلیل انتقادی گفتمان بازار کار و الزامات تحول آموزشی

هدف این پژوهش، تحلیل انتقادی تربیت معلم آموزش فنی و حرفه ای در عصر هوش مصنوعی و تبیین پیامدهای غلبه گفتمان بازار کار بر ماهیت آموزش و نقش معلم است. پژوهش با رویکرد کیفی و روش کاوشگری انتقادی اسنادی انجام شده و متون علمی و اسناد سیاستی مرتبط با تربیت معلم، آموزش فنی و حرفه ای، هوش مصنوعی و آینده کار در بازه زمانی ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۵ مورد تحلیل قرار گرفته اند. داده ها از طریق فیش برداری نظام مند و تحلیل محتوای کیفی انتقادی، با تمرکز بر مفروضات پنهان، روابط قدرت و جهت گیری های گفتمانی تحلیل شدند. یافته ها نشان می دهد که تربیت معلم فنی و حرفه ای عمدتا ذیل منطق کارایی اقتصادی و اشتغال پذیری کوتاه مدت بازنمایی می شود؛ امری که به بازتعریف ابزاری نقش معلم، تضعیف هویت و عاملیت حرفه ای او و حاشیه نشینی ابعاد اخلاقی و اجتماعی هوش مصنوعی می انجامد. نوآوری این پژوهش در به کارگیری رویکرد کاوشگری انتقادی برای آشکارسازی منطق های مسلط بازارمحور در تربیت معلم فنی و حرفه ای و پیامدهای تربیتی آن در عصر هوش مصنوعی است. نتایج پژوهش بر ضرورت بازاندیشی در فلسفه تربیت معلم، تقویت عاملیت انتقادی معلمان و ایجاد توازن میان الزامات بازار کار، تحولات فناورانه و رسالت های انسانی–اجتماعی آموزش تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

تربیت معلم ، آموزش فنی و حرفه ای ، هوش مصنوعی ، گفتمان بازار کار ، کاوشگری انتقادی