روابط فرازناشویی آنلاین: چالشی نوین برای زوج درمانی معاصر

گسترش شتابان فناوری های دیجیتال و رسانه های اجتماعی، الگوهای صمیمیت، تعهد و مرزهای زوجی را در روابط زناشویی معاصر به طور اساسی دگرگون کرده و زمینه ظهور و گسترش روابط فرازناشویی آنلاین را فراهم ساخته است. این نوع روابط، اگرچه اغلب بدون تماس فیزیکی شکل می گیرند، اما به واسطه ایجاد صمیمیت هیجانی، پنهان کاری و تداوم ارتباط، می توانند پیامدهای عمیق و پایداری بر کارکرد هیجانی و تعاملی سیستم زوجی برجای گذارند. پژوهش حاضر با رویکرد مروری–تحلیلی و با هدف تبیین ابعاد روان شناختی و سیستمی روابط فرازناشویی آنلاین و بررسی پیامدهای آن برای زوج درمانی معاصر انجام شده است. بدین منظور، ادبیات پژوهشی معاصر در حوزه های زوج درمانی، روان شناسی خانواده، روابط فرازناشویی و روان شناسی رسانه به صورت نظام مند مورد بررسی و تحلیل قرار گرفت. یافته ها نشان می دهد که شکل گیری و تداوم روابط فرازناشویی آنلاین حاصل تعامل پیچیده ای از عوامل فردی، از جمله دشواری در تنظیم هیجان و الگوهای دلبستگی ناایمن، الگوهای تعاملی ناکارآمد در سیستم زوجی، و ویژگی های ساختاری فضای مجازی به عنوان عامل تقویت کننده سیستمی است. همچنین، نتایج حاکی از آن است که تمرکز صرف بر تبیین های فردمحور یا خیانت های مبتنی بر رابطه فیزیکی، برای درک و مداخله موثر در این پدیده ناکافی است. بر این اساس، مقاله بر ضرورت بهره گیری از رویکردهای سیستمی و یکپارچه در زوج درمانی، با توجه به نقش فعال رسانه های دیجیتال در پویایی های رابطه ای، تاکید می کند و بر لزوم بازنگری در چارچوب های مفهومی و مداخله ای زوج درمانی در عصر دیجیتال صحه می گذارد.

کلیدواژه ها:

روابط فرازناشویی آنلاین ، زوج درمانی ، رویکرد سیستمی ، زوج درمانی هیجان مدار ، رسانه های دیجیتال