مروری بر مداخلات شناختی-رفتاری در کاهش اهمال کاری شغلی: رویکردی ویژه بر جمعیت جوان کارمند

اهمال کاری شغلی به عنوان یک رفتار ناکارآمد که به تاخیر عمدی در انجام وظایف کاری علی رغم آگاهی از پیامدهای منفی آن اشاره دارد، یکی از چالش های اساسی محیط های کاری معاصر محسوب می شود. این پدیده به ویژه در میان کارکنان جوان ۱۸ تا ۳۵ سال شیوع بالاتری دارد و با عواملی همچون فشارهای نسلی در میان نسل های هزاره و Z، تحولات سریع فناوری، و ناپایداری تعادل کار–زندگی مرتبط است. مداخلات شناختی–رفتاری (CBT) به عنوان رویکردی مبتنی بر شواهد، با تمرکز بر اصلاح الگوهای شناختی ناسازگار، بهبود تنظیم هیجان و تقویت فعال سازی رفتاری، اثربخشی قابل توجهی در کاهش اهمال کاری نشان داده اند. مرور نظام مند ۶۰ مطالعه تجربی و نتایج فراتحلیل های اخیر نشان می دهد که CBT قادر است میزان اهمال کاری را بین ۲۵ تا ۵۰ درصد کاهش دهد؛ کاهشی که با افزایش بهره وری، کاهش استرس و ارتقای رضایت شغلی همراه است. با توجه به ویژگی های خاص جمعیت جوان کارمند—از جمله کمال گرایی، ترس از شکست، دشواری در مدیریت زمان و وابستگی به فناوری—مداخلات دیجیتال، گروهی و مبتنی بر تکنیک های ذهن آگاهی می توانند اثربخشی و ماندگاری نتایج درمان را افزایش دهند. یافته های مرور حاضر حاکی از آن است که CBT نه تنها به عنوان مداخله ای درمانی موثر عمل می کند، بلکه قابلیت کاربرد در برنامه های پیشگیرانه سازمانی را نیز داراست. بر این اساس، پیشنهاد می شود سازمان ها آموزش ها و مداخلات CBT را در برنامه های توسعه حرفه ای و بهداشت روان محیط کار ادغام کنند تا عملکرد و سلامت روانی کارکنان جوان بهبود یابد. همچنین، نقش عوامل فرهنگی و ساختارهای سازمانی در میزان اثربخشی این مداخلات برجسته است و انجام پژوهش های بیشتر در بافت های فرهنگی گوناگون ضرورت دارد.

کلیدواژه ها:

مداخلات شناختی-رفتاری ، اهمال کاری شغلی ، جمعیت جوان کارمند ، خودتنظیمی ، بازسازی شناختی ، فعال سازی رفتاری ، بهره وری سازمانی ، متاآنالیز ، مداخلات دیجیتال