اثربخشی برنامه های مدرسه محور در پیشگیری از خودجرحی در نوجوانان: یک مرور ساختارمند

رفتار خودجرحی یکی از آسیب های رفتاری نوظهور در نوجوانان است که در دهه اخیر با افزایش شیوع، به یکی از نگرانی های اصلی نظام آموزش و سلامت روان تبدیل شده است. با توجه به نقش مدرسه در رشد اجتماعی و هیجانی نوجوانان، برنامه های مدرسه محور می توانند در پیشگیری اولیه و ثانویه از این رفتار موثر باشند. این مطالعه، مرور نظام مند شواهد پژوهشی ده سال اخیر درباره اثربخشی مداخلات مدرسه محور در پیشگیری از رفتار خودجرحی را ارائه می دهد. جست وجوی نظام مند در پایگاه های PubMed، Scopus، Google Scholar، SID انجام شد و ۳۴ مطالعه واجد شرایط تحلیل کیفی شدند. یافته ها نشان داد که مداخلات مبتنی بر آموزش تنظیم هیجان، مهارت های زندگی، ذهن آگاهی و رویکردهای شناختی رفتاری بیشترین تاثیر را در کاهش رفتار خودجرحی و بهبود شاخص های سلامت روان دارند. برنامه های چندسطحی که معلمان، مشاوران و والدین را درگیر می کنند، نسبت به مداخلات محدود به دانش آموز اثربخشی بیشتری دارند. همچنین ادغام سواد هیجانی، حمایت اجتماعی مدرسه و سازوکارهای تشخیص زودهنگام، نقش مهمی در کاهش بروز رفتار خودجرحی دارد. با وجود این، ناهمگونی ابزارهای سنجش و تفاوت در روش های نمونه گیری، مقایسه کمی مطالعات را محدود کرده است. نتیجه گیری: مداخلات مدرسه محور در دهه اخیر اثربخشی قابل توجهی در پیشگیری از رفتار خودجرحی داشته است. طراحی برنامه های چندبعدی، آموزش تنظیم هیجان، مشارکت والدین و تقویت سیستم های حمایت روانی در مدارس، از راهبردهای کلیدی پیشگیری پایدار محسوب می شوند و ضرورت توسعه سیاست گذاری های مدرسه محور در حوزه سلامت روان نوجوانان را برجسته می کند.

کلیدواژه ها:

برنامه های مدرسه محور ، پیشگیری ، تنظیم هیجان نوجوانان ، خودجرحی ، مداخلات مدرسه ای