تبیین احساس تنهایی دیجیتال براساس دلبستگی بزرگسالی و خودافشایی آنلاین با نقش میانجی نیاز به تعلق در کاربران شبکه اجتماعی اینستاگرام

هدف استفاده روز افزون از شبکه های اجتماعی به ویژه اینستاگرام به طور متناقضی با افزایش احساس تنهایی در میان کاربران همراه شده است. این پدیده که احساس تنهایی دیجیتال نام دارد زمانی رخ می دهد که فرد علیرغم حضور فعال در فضای مجازی از کمبود ارتباطات معنادار رنج می برد. پژوهش حاضر با هدف تبیین احساس تنهایی دیجیتال بر اساس دلبستگی بزرگسالی و خودافشایی آنلاین با نقش میانجی نیاز به تعلق در کاربران اینستاگرام شهر سنندج انجام شد. روش شناسی: این پژوهش به صورت مقطعی و از نوع همبستگی با استفاده از مدل سازی معادلات ساختاری انجام شد. جامعه آماری شامل کلیه کاربران فعال اینستاگرام ساکن شهر سنندج در سال ۱۴۰۴ بود. با استفاده از روش نمونه گیری خوشه ای چند مرحله ای ۴۰۸ نفر به عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه احساس تنهایی دیجیتال (اسمیت و همکاران، ۲۰۲۲)، پرسشنامه سبک های دلبستگی بزرگسالی (کالینز و رید، ۲۰۲۱)، پرسشنامه خودافشایی آنلاین (پارک و کیم، ۲۰۲۲) و پرسشنامه نیاز به تعلق (لیوری و همکاران، ۲۰۲۳) بودند. داده ها با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون، مدل سازی معادلات ساختاری و روش بوت استرپ (۵۰۰۰ نمونه) تحلیل شدند. یافته ها: مدل مفهومی پژوهش از برازش مطلوبی برخوردار بود (RMSEA=۰.۰۵, CFI=۰.۹۴). دلبستگی بزرگسالی، خودافشایی آنلاین و نیاز به تعلق بر احساس تنهایی دیجیتال اثر مستقیم معنادار داشتند. همچنین دلبستگی بزرگسالی و خودافشایی آنلاین از طریق نیاز به تعلق بر احساس تنهایی دیجیتال اثر غیرمستقیم معناداری نشان دادند. مدل پژوهش توانست ۴۲ درصد از واریانس احساس تنهایی دیجیتال را تبیین کند. نتیجه گیری: احساس تنهایی دیجیتال یک پدیده چندعاملی است که ریشه در الگوهای دلبستگی، نحوه خودافشایی و میزان ارضای نیاز به تعلق در فضای مجازی دارد. نیاز به تعلق به عنوان یک متغیر میانجی مهم در این روابط عمل می کند. یافته های این پژوهش برای روانشناسان، مشاوران، والدین و سیاست گذاران در جهت طراحی مداخلات آموزشی و درمانی برای کاهش احساس تنهایی دیجیتال در کاربران شبکه های اجتماعی کاربرد دارد.

کلیدواژه ها:

احساس تنهایی دیجیتال ، دلبستگی بزرگسالی ، خودافشایی آنلاین ، نیاز به تعلق ، اینستاگرام