فقر شهری و نابرابری اجتماعی: مروری بر نظریه ها، عوامل و پیامدها

فقر شهری و نابرابری اجتماعی از مهمترین چالش های جوامع معاصر به ویژه در کشورهای در حال توسعه محسوب می شوند. این دو پدیده نه تنها کیفیت زندگی شهروندان را تحت تاثیر قرار می دهند بلکه موجب بازتولید آسیب های اجتماعی، کاهش سرمایه اجتماعی، ایجاد حاشیه نشینی و کاهش اعتماد عمومی به نهادهای رسمی می شوند. مقاله حاضر با رویکرد مروری مهمترین نظریه ها و الگوهای مفهومی مرتبط با فقر شهری را بررسی کرده و عوامل ساختاری، اقتصادی، اجتماعی و فضایی موثر بر آن را تحلیل می کند. نتایج نشان می دهد که فقر شهری پدیده ای چندبعدی است و از ترکیب عواملی همچون تمرکز سرمایه در مناطق خاص، نبود عدالت شهری، ضعف سیاست گذاری فضایی، توسعه نامتوازن رفاهی و مهاجرت های کنترل نشده ناشی می شود. همچنین پیامدهایی همچون گسترش جرم، کاهش فرصت های آموزشی، مشکلات سلامت روان، شکل گیری اقتصاد غیررسمی و تقویت هویت های حاشیه ای از مهمترین اثرات این پدیده هستند. مقاله در پایان راهکارهایی چون برنامه ریزی شهری عادلانه، توانمندسازی اجتماعی، بازتوزیع منابع و توسعه پایدار محله ای را پیشنهاد می کند.

کلیدواژه ها:

فقر شهری ، نابرابری اجتماعی ، عدالت فضایی ، حاشیه نشینی ، سرمایه اجتماعی ، برنامه ریزی شهری ، توسعه نابرابر