بررسی نقش ساختارهای حکمرانی در تامین امنیت در حکومت افشاریه و صفویه

امنیت به عنوان بنیادی ترین نیاز جوامع سیاسی همواره در کانون توجه حکومت ها و اندیشمندان سیاسی قرار داشته است. از طرفی دیگر فهم و بررسی ساختارهای حکمرانی برای فهم ساخت امنیتی بدون شک مهم است بنابراین در بررسی تاریخی-سیاسی حکومت های صفویه و افشاریه از حیث ساختارهای حکمرانی و سازوکارهای تامین امنیت دو مورد مهم اند همچنین دو نمونه برجسته در گذار از ساختارهای سنتی به شکل های منسجم تر دولت محسوب می شوند پژوهش حاضر با بهره گیری از نظریه سازه انگاری الکساندر ونت و نظریه مجموعه های امنیتی بری بوزان به بررسی چگونگی شکل گیری و کارکرد ساختارهای امنیتی در این دو حکومت می پردازد. یافته ها نشان می دهد که امنیت در هر دو دوره نه صرفا حاصل قدرت مادی بلکه برخاسته از ساخت اجتماعی هویت مشروعیت و گفتمان های امنیتی بوده است در حکومت صفویه پیوند میان دین و دولت سبب تثبیت امنیت در قالب هویت شیعی شد، حال آن که در دوره افشاریه تمرکز قدرت نظامی و فرو کاهش نهادهای مذهبی به زوال امنیت پایدار انجامید. این مقاله با رویکرد کیفی-تطبیقی و تحلیل اسنادی تحول ساختارهای حکمرانی امنیتی را در بستر نظریه های بین المللی امنیت تبیین می کند.

کلیدواژه ها:

امنیت ، صفویه ، افشاریه ، سازه انگاری ، بری بوزان ، حکمرانی امنیتی