نقش پروبیوتیک ها در بهبود سلامت و توان عملیاتی نیروهای نظامی

پروبیوتیک ها به عنوان یکی از مهم ترین عوامل تغذیه ای موثر بر سلامت و عملکرد نیروهای نظامی شناخته می شوند و شواهد رو به رشدی نقش آن ها را در بهبود ایمنی، کاهش استرس، ارتقای عملکرد جسمی و شناختی و تحمل شرایط دشوار محیطی نشان می دهد. هدف این مطالعه، مرور و تحلیل نظام مند یافته های پژوهشی درباره اثرات پروبیوتیک ها در شرایط نظامی یا مشابه آن بوده است. جستجوی نظام مند در پایگاه های PubMed، Scopus، Web of Science، Google Scholar، SID، Magiran و Civilica انجام شد و مطالعات انسانی، حیوانی و آزمایشگاهی منتشرشده بین سال های ۲۰۰۰ تا ژانویه ۲۰۲۵ بدون محدودیت نوع طراحی وارد مرور شدند. نتایج نشان می دهد پروبیوتیک ها با تقویت سد روده ای، افزایش IgA و بهبود شاخص های ایمنی سلولی مانند CD۴، کاهش لاکتات و اوره سرمی و تعدیل پاسخ های التهابی، در کاهش آسیب پذیری ناشی از تمرینات سنگین، آموزش های نظامی و فشارهای محیطی نقش قابل توجهی دارند. همچنین، مصرف سویه های مختلف لاکتوباسیلوس و بیفیدوباکتریوم موجب کاهش بروز مشکلات گوارشی، کاهش اسهال ناشی از استرس یا عفونت و بهبود اختلالات مرتبط با نفوذپذیری روده می شود. شواهد دیگر نشان می دهد که پروبیوتیک ها از طریق محور روده–مغز می توانند کیفیت خواب، تنظیم خلق وخو، تمرکز و عملکرد شناختی را بهبود دهند. افزون بر این، اثرات مثبت پروبیوتیک ها در افزایش تحمل گرما، کاهش نفوذ LPS، بهبود استقامت ورزشی و کاهش استرس اکسیداتیو در شرایط گرمایی گزارش شده است. برخی مطالعات نیز نقش مصرف پروبیوتیک ها در تسریع ترمیم زخم، کاهش التهاب و بهبود بازسازی بافت را نشان داده اند. در مجموع، تجمیع شواهد بیانگر آن است که مصرف هدفمند پروبیوتیک ها می تواند رویکردی موثر، کم خطر و قابل استفاده در برنامه های تغذیه نظامی باشد و با ارتقای سلامت گوارشی، ایمنی، توانایی روانی و عملکرد فیزیکی، آمادگی عملیاتی نیروهای نظامی را تقویت کند.

کلیدواژه ها:

پروبیوتیک ، میکروبیوتای روده ، نیروهای نظامی ، عملکرد ایمنی ، تحمل استرس