گذر از رویکرد سنتی به رویکرد مدرن در امر آموزش دانش آموزان

در دهه های اخیر، هم زمان با تحول بنیادین در نظریه های یادگیری و شناخت، نگاه به فضای آموزشی نیز دگرگون شده است. مدل سنتی مدرسه که یادگار انقلاب صنعتی بود، فضاهایی یکنواخت با چیدمان ثابت و محوریت معلم را طراحی می کرد که در آن دانش آموزان عمدتا دریافت کنندگان منفعل اطلاعات بودند. اما امروزه، رویکردهای نوین آموزشی نظیر یادگیری فعال، یادگیری مبتنی بر پروژه و نظریه های شناختی-اجتماعی، بر نقش محوری یادگیرنده و اهمیت تعامل و مشارکت فعال وی در فرآیند یادگیری تاکید دارند پژوهش حاضر با هدف گذر از رویکرد سنتی به رویکرد مدرن در امر آموزش دانش آموزان انجام شده است. رویکرد سنتی به طراحی کلاس ها با چیدمان ثابت و یک سویه، دیگر پاسخگوی نیازهای متنوع یادگیرندگان در قرن بیست و یکم نیست. از این رو، مفهوم کلاس منعطف به عنوان رویکردی نوین در طراحی فضاهای آموزشی مورد توجه قرار گرفته است. این مطالعه با بهره گیری از روش مرور نظام مند و تحلیل محتوای کیفی، به واکاوی یافته های پژوهش های انجام شده در بازه زمانی ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۶ پرداخته است. یافته ها نشان می دهد که کلاس های منعطف از طریق افزایش عاملیت و انتخاب دانش آموز، ایجاد تنوع در حوزه های یادگیری، کاهش موانع فیزیکی و روانی، و بهره گیری از اصول طراحی نظیر انعطاف پذیری مبلمان، هندسه فضا و ارتباط با طبیعت، تاثیر معناداری بر افزایش مشارکت فعال و بهبود کیفیت تعاملات اجتماعی میان دانش آموزان دارند. بر اساس یافته ها، چارچوبی مفهومی برای طراحی فضاهای منعطف ارائه شده است که می تواند مورد استفاده معماران، طراحان و سیاست گذاران آموزشی قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

کلاس درس منعطف ، طراحی فضای آموزشی ، مشارکت دانش آموز ، تعاملات اجتماعی