گذر معلم از نقش سخنران به نقش هدایتگر و حامی

نظام های آموزشی در سراسر جهان با تحولاتی بنیادین مواجه هستند که ریشه در تغییرات سریع فناوری، دگرگونی ساختارهای اجتماعی و اقتصادی، و ظهور نیازهای جدید در بازار کار و زندگی فردی و جمعی دارد. در این میان، نقش معلم به عنوان کنشگر اصلی فرایند یاددهی-یادگیری، بیش از هر عنصر دیگری دستخوش تغییر و بازتعریف شده است. این مقاله با رویکرد تحلیلی-مروری و با بهره گیری از منابع دست اول داخلی و خارجی منتشرشده در بازه زمانی ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۶، به واکاوی تحول نقش معلم در چهار حیطه اصلی می پردازد: چیستی و چرایی تحول نقش معلم، ابعاد و مولفه های نقش جدید معلم، چالش های پیش روی معلمان در نظام آموزشی نوین، و راهبردهای توانمندسازی معلمان برای ایفای نقش تحول یافته. سازمان همکاری و توسعه اقتصادی در گزارش «قطب نمای معلم» بر مولفه های چهارگانه «خودآگاهی حرفه ای» به عنوان لنگر درونی، «عاملیت معلم»، «شایستگی های تلفیقی» و «به زیستی» به عنوان ارکان اصلی نقش معلم در نظام آموزشی نوین تاکید می کند . با این حال، معلمان با چالش های متعددی از جمله کاهش اقتدار سنتی ناشی از دسترسی آسان به اطلاعات، بحران در طراحی برنامه درسی به دلیل توانایی هوش مصنوعی در تولید محتوا، بحران در تسهیل یادگیری، تضعیف حضور فیزیکی معلم، و اضطراب ارزشی مواجه هستند . نتایج پژوهش بر ضرورت بازنگری در برنامه های درسی تربیت معلم، طراحی دوره های توسعه حرفه ای هدفمند، ایجاد جوامع یادگیری حرفه ای، و توسعه چارچوب های سیاستی حمایت کننده تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

تحول نقش معلم ، نظام آموزشی نوین ، هوش مصنوعی در آموزش