طراحی الگوی ارزشیابی کیفی -توصیفی در دوره ابتدایی و تاثیر آن بر اضطراب امتحان

هدف از این پژوهش، طراحی الگوی ارزشیابی کیفی-توصیفی در دوره ابتدایی و بررسی تاثیر آن بر کاهش اضطراب امتحان دانش آموزان است. ارزشیابی کیفی-توصیفی رویکردی است که به جای تاکید بر نمرات عددی و رتبه بندی، بر فرآیند یادگیری، بازخورد سازنده و توصیف عملکرد دانش آموز تمرکز دارد. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی-پیمایشی به همراه مطالعه موردی است. جامعه آماری شامل دانش آموزان پایه های سوم تا ششم ابتدایی و معلمان شهر تهران می باشد. نمونه گیری به روش تصادفی خوشه ای انجام شد و ۲۰۰ دانش آموز در دو گروه آزمایش و کنترل قرار گرفتند. ابزار گردآوری داده ها شامل پرسشنامه استاندارد اضطراب امتحان تیلی و همکاران و مصاحبه نیمه ساختاریافته با معلمان و خبرگان آموزش و پرورش بود. برای تحلیل داده ها از آمار توصیفی و استنباطی شامل آزمون تی مستقل و تحلیل کوواریانس استفاده شد. یافته های پژوهش نشان داد که پیاده سازی ارزشیابی کیفی-توصیفی به جای ارزشیابی نمره محور، موجب کاهش معنادار نمرات اضطراب امتحان در دانش آموزان گروه آزمایش شده است. بازخوردهای توصیفی جایگزین نمره و رتبه بندی، احساس شایستگی و انگیزه درونی را در دانش آموزان افزایش داده و ترس از شکست و قضاوت منفی را کاهش می دهد. همچنین معلمان گزارش دادند که فضای کلاس در گروه آزمایش آرام تر و مشارکتی تر بود. نتیجه گیری نهایی این است که ارزشیابی کیفی-توصیفی نه تنها ابزاری برای سنجش پیشرفت تحصیلی، بلکه راهکاری موثر برای حفظ سلامت روان دانش آموزان و کاهش استرس های ناشی از رقابت ناسالم در محیط مدرسه است. این الگو می تواند به عنوان جایگزینی مناسب برای سیستم سنتی نمره محور در دوره ابتدایی مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

ارزشیابی کیفی-توصیفی ، اضطراب امتحان ، دوره ابتدایی ، بازخورد سازنده ، سلامت روان دانش آموز