چالش های آموزش مجازی در مناطق کم برخوردار :مطالعه موردی استان های محروم ایران

گسترش سریع فناوری اطلاعات و ارتباطات در دهه اخیر، آموزش مجازی را به یکی از ارکان اصلی نظام های آموزشی در سراسر جهان تبدیل کرده است. با این حال، شکاف دیجیتال عمیق بین مناطق برخوردار و کم برخوردار، چالش های جدی را برای تحقق عدالت آموزشی ایجاد کرده است. این پژوهش با هدف شناسایی و اولویت بندی موانع اجرای آموزش مجازی در استان های محروم ایران انجام شده است. روش پژوهش حاضر، توصیفی-تحلیلی و از نوع پیمایشی است که با رویکرد ترکیبی (کمی و کیفی) اجرا شده است. جامعه آماری پژوهش شامل مدیران مدارس، معلمان و کارشناسان آموزش و پرورش در چهار استان سیستان و بلوچستان، کردستان، کرمانشاه و ایلام می باشد. نمونه گیری به روش تصادفی طبقه ای انجام شده و حجم نمونه بر اساس فرمول کوکران تعیین گردیده است. ابزار گردآوری داده ها شامل پرسشنامه محقق ساخته با ۳۵ گویه و مصاحبه های نیمه ساختاریافته با ۲۰ نفر از خبرگان آموزشی بوده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که مهم ترین چالش ها به ترتیب اولویت عبارتند از: ضعف شدید زیرساخت های اینترنتی و پوشش شبکه، کمبود تجهیزات سخت افزاری مانند تبلت و لپ تاپ در منازل دانش آموزان، ضعف مهارت های سواد دیجیتال معلمان و دانش آموزان، مشکلات اقتصادی خانواده ها برای تامین هزینه های اینترنت، و نبود محتوای آموزشی مناسب برای یادگیری آفلاین. همچنین تحلیل داده ها نشان داد که بین مناطق روستایی و شهری این استان ها از نظر شدت چالش ها تفاوت معناداری وجود دارد. این مطالعه پیشنهاد می دهد که سیاست گذاران آموزشی به جای یکسان سازی روش ها در سراسر کشور، رویکردی منطقه محور و مبتنی بر نیازهای بومی را در اولویت قرار دهند. توزیع هدفمند تجهیزات، ارائه اینترنت رایگان و تولید محتوای کم حجم از جمله راهکارهای عملیاتی این پژوهش هستند.

کلیدواژه ها:

آموزش مجازی ، شکاف دیجیتال ، مناطق محروم ، برابری آموزشی ، استان های مرزی ، زیرساخت فناوری