پایش پراکنش مکانی و زمانی گاز دی اکسید گوگرد جو با به کارگیری سری زمانی محصول ماهواره سنتینل- ۵P (مطالعه موردی: استان تهران)

دی اکسید گوگرد یکی از مهم ترین آلاینده های هوای شهرهای ایران به ویژه شهر تهران است که سلامت شهروندان را تهدید می کند. میزان آسیب رسانی این آلاینده به میزان پراکنش آن در جو بستگی دارد. هدف این پژوهش، تحلیل مکانی و زمانی میزان گاز دی اکسید گوگرد در استان تهران در سال ۲۰۲۳ با استفاده از اطلاعات اخذشده از سری زمانی محصول سنجش ازدور و تحلیل آن در نرم افزارهای مرتبط است. پس از اخذ محصول دی اکسید گوگرد از ماهواره سنتینل-۵p، تحلیل داده های مربوطه در محیط نرم افزار ENVI انجام شد. برای تعیین خودهمبستگی مکانی در داده ها و خوشه بندی داده ها، از تحلیل آماره موران I و شاخص موران محلی و برای تعیین لکه های داغ و سرد این آلاینده از آماره گتیس ارد-جی در استان تهران استفاده شد و نهایتا با استفاده از سامانه اطلاعات جغرافیایی تاثیر کاربری بر میزان غلظت آلاینده ها به دست آمد. نتایج حاصل از پهنه بندی و خودهمبستگی مکانی محلی و جهانی به همراه تحلیل لکه های داغ غلظت آلاینده دی اکسید گوگرد نشان داد که غلظت این آلاینده در مناطق جنوب و جنوب شرق استان در فصول سرد سال روند افزایشی دارد. استفاده هم زمان از چند تحلیل مکانی نشان داد که استان تهران به دو بخش شرقی تقریبا غیر آلوده و غرب و جنوب آلوده تقسیم می شود و در بخش های مرکزی آلودگی کمتری دیده می شود. همچنین در بین انواع کاربری اراضی، بیشترین میزان غلظت آلاینده دی اکسید گوگرد و بیشینه ی پراکنش نقاط داغ متعلق به کاربری صنعتی و کارخانه ها هست.

کلیدواژه ها:

استان تهران ، دی اکسید گوگرد ، سنتینل ، سنجش ازدور ، شاخص موران