ارزش گذاری اقتصادی خدمت اکوسیستمی ارتقاء کیفیت هوا توسط درختان شهری

درختان شهری به واسطه ارائه خدمات اکوسیستمی متنوع، نقش مهمی در بهبود کیفیت زندگی در کلان شهرهایی مانند تهران دارند. با وجود اهمیت این خدمات، نقش درختان در ارتقاء کیفیت هوای تهران چندان مورد توجه قرار نگرفته است. در این مطالعه، با بهره گیری از ابزار i-Tree Eco، خدمت اکوسیستمی بهبود کیفیت هوا شامل زدایش آلاینده های شاخص (CO، NO₂، SO₂، O₃، PM₁₀، PM₂.₅) و ترسیب کربن دی اکسید، و تولید اکسیژن توسط درختان شهری تهران در سال ۲۰۲۰ برآورد و با استفاده از روش انتقال منافع (Benefit Transfer) ارزش گذاری اقتصادی شد. نتایج نشان داد که در مجموع درختان شهری تهران سالانه حدود ۷۲/۲۲۱۷۶۱ تن از آلاینده هوا را حذف و دی اکسید کربن را ترسیب می کنند که ارزش اقتصادی آن در حدود ۲۱۵۵۹۲۴ دلار در سال است. همچنین، این درختان در همین بازه زمانی حدود ۱۶۰۲۷۳ تن اکسیژن تولید کرده اند که به دلیل وفور اکسیژن در جو (حدود ۲۱ درصد)، ارزش اقتصادی آن قابل چشم پوشی است. تحلیل نسبت زدایش آلاینده ها و CO₂ توسط درختان به کل انتشار آن ها، نشان از سهم محدود آن در بهبود کیفیت هوا دارد؛ از این رو، اتکا صرف به درختان به عنوان راهکار مقابله با آلودگی هوا و تغییرات اقلیمی کافی نیست و در گام نخست کاهش میزان انتشار آن ها حیاتی است. این نتایج ضرورت تلفیق اقدامات مبتنی بر طبیعت با راهکارهای مکمل مدیریتی و فناورانه را نشان می دهد. افزون بر آن، درختان شهری خدمات اکوسیستمی دیگری نیز ارائه می دهند که کمی سازی و ارزش گذاری آن ها می تواند چشم انداز جامع تری از نقش واقعی این عناصر سبز در تاب آوری و پایداری شهر به دست دهد.

کلیدواژه ها:

ارزش گذاری اقتصادی ، خدمات اکوسیستمی ، زیر ساخت های سبز شهری ، تهران