تاثیر تعاریف و چارچوب های حقوقی مرتبط با اطلاعات توالی دیجیتال (DSI) بر کارکردهای اجرایی بانک های ژن: تجربه مرکز منابع ژنتیکی هلند

پیشرفت های سریع در زیست فناوری و کاهش هزینه های تعیین توالی، نقش اطلاعات توالی دیجیتال (DSI) را در پژوهش های مرتبط با منابع ژنتیکی به طور چشمگیری افزایش داده است. این تحول، مباحث گسترده ای را درباره جایگاه حقوقی و نحوه اعمال سازوکارهای دسترسی و تسهیم منافع (ABS) بر DSI در کنوانسیون تنوع زیستی، پروتکل ناگویا و سایر چارچوب های بین المللی برانگیخته است. در این مقاله، تاثیر تعاریف مختلف ارائه شده برای DSI و سناریوهای گوناگون مطرح در زمینه تنظیم مقررات ABS بر عملکرد بانک های ژن، با تمرکز بر تجربه مرکز منابع ژنتیکی هلند (CGN)، بررسی می شود. بانک های ژن برای پشتیبانی از پژوهش، اصلاح نژاد و مدیریت پایدار منابع ژنتیکی، نیازمند دسترسی آزاد و کارآمد به داده های شناسنامه ای، فنوتیپی و امیکس هستند. گسترش دامنه تعاریف DSI به این داده ها می تواند انتشار و استفاده از اطلاعات ضروری بانک های ژن را محدود ساخته و اثرات منفی بر حفاظت و بهره برداری از منابع ژنتیکی در سطح جهانی داشته باشد. نتایج نشان می دهد سناریوهای مبتنی بر نظام های دوجانبه، به ویژه در صورت معادل انگاری DSI با منابع ژنتیکی فیزیکی، پیچیدگی های حقوقی و اجرایی قابل توجهی برای بانک های ژن ایجاد می کنند. در مقابل، رویکردهای چندجانبه و به ویژه سناریوی دسترسی آزاد، از دیدگاه بانک های ژن مطلوب تر هستند، زیرا ضمن حفظ شفافیت و تسهیل تبادل داده، از خصوصی سازی DSI جلوگیری کرده و مشارکت علمی بین المللی را تقویت می کنند. این مطالعه بر ضرورت طراحی چارچوب های روشن، منسجم و عملی برای مدیریت DSI تاکید دارد تا همزمان منافع کشورها حفظ و امکان استفاده بهینه از منابع ژنتیکی برای مقابله با چالش های امنیت غذایی و تغییرات اقلیمی فراهم شود.

کلیدواژه ها:

اطلاعات توالی رقومی ، دسترسی و تسهیم منافع ، چارچوب های حقوقی بین المللی ، بانک های ژن