دیباچه ای بر سیستم های اجتماعی- اکولوژیک: چارچوب ها و مفاهیم کلیدی

سال انتشار: 1404
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 106

فایل این مقاله در 16 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_BIOSPHR-18-3_008

تاریخ نمایه سازی: 1 تیر 1405

چکیده مقاله:

سامانه های اجتماعی-اکولوژیک، نشان دهنده تعامل پیچیده بین سیستم های انسانی و طبیعی هستند. آن ها دارای ویژگی های متعددی از جمله عدم قطعیت، بازخورد غیرخطی، برهم کنش فرایندها در مقیاس های مختلف، خودسازماندهی و پیدایش هستند. تغییرات براساس رفتار آشوب­ناک و مدل فاجعه آمیز در آن ها رخ می دهد. ازاین رو، درک و شناسایی اجزا و تعاملات این سیستم ها برای مدیریت پایدار منابع طبیعی ضروری است. چارچوب های مختلفی برای شناسایی و تحلیل سامانه های اجتماعی-اکولوژیک توسعه یافته اند. در توصیف سامانه های اجتماعی-اکولوژیک، ساختار سلسله مراتبی و تودرتو هر دو زیرسیستم بسیار اهمیت دارد و ارتباط میان این دو زیرسیستم، از طریق دانش و درک انسان از زیرسیستم اکولوژیک و اقدامات مدیریتی که انجام می دهد، شکل می گیرد، رویکردهای تشخیصی در این زمینه از طریق شناسایی واحدها و مجموعه های انسانی و طبیعی در کنار تعاملات سیستم به درک پیچیدگی سامانه های اجتماعی-اکولوژیک کمک می کند و به مدیریت موثر منابع از جمله منابع مشترک منجر می شود. در سامانه های اجتماعی-اکولوژیک، متغیرهای کند و سریع و کنترل های برون زا بر ساختار و پویایی سیستم تاثیرگذارند و همچنین بازخوردهای تثبیت کننده و تقویت کننده تا حد زیادی نحوه پاسخ یک سیستم به تغییر را کنترل می کند، درک پیچیدگی و تعاملات سامانه های اجتماعی-اکولوژیک برای مدیریت موثر منابع طبیعی و ایجاد تاب آوری در برابر اختلالات و شوک ها ضروری است.

کلیدواژه ها:

نویسندگان

غزاله هنرجو

گروه آموزشی مهندسی محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.

افشین دانه کار

گروه محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.

داوود مافی غلامی

گروه اندازه شناسی، پژوهشکده ارزیابی کیفیت و سامانه های مدیریت، پژوهشگاه استاندارد، کرج، ایران