نقش زیرساخت های سبز شهری بر پایداری اجتماعی (نمونه موردی: محلات قدیمی شهر همدان)

زیرساخت های سبز شهری به عنوان یکی از ارکان اصلی توسعه پایدار، نقشی اساسی در ارتقای کیفیت زندگی شهروندان و تحقق پایداری اجتماعی ایفا می کنند. با وجود اهمیت این مولفه، بسیاری از شهرهای ایران به ویژه در بافت های قدیمی، در دهه های اخیر با چالش هایی نظیر کاهش فضاهای سبز محلی، فرسایش قنوات و چشمه ها و افت تعاملات اجتماعی مواجه شده اند. پژوهش حاضر با هدف تحلیل نقش زیرساخت های سبز شهری در ارتقای پایداری اجتماعی محلات تاریخی شهر همدان انجام گرفته است. روش تحقیق از نوع توصیفی تحلیلی و از نظر هدف، کاربردی است. برای گردآوری داده ها از پرسش نامه استفاده شده و جامعه آماری شامل ساکنان پنج محله قدیمی شهر همدان (کلپا، کبابیان، حاجی، آقاجانی بیگ و خاتونیه) است. حجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران ۳۸۵ نفر تعیین شد و داده ها با بهره گیری از نرم افزارهای SPSS و AMOS مورد تحلیل عاملی و مدل سازی معادلات ساختاری قرار گرفت. نتایج نشان داد میان زیرساخت های سبز شهری و ابعاد پایداری اجتماعی شامل هویت محله ای، حس تعلق به مکان، حضورپذیری اجتماعی، ایمنی و امنیت، مشارکت اجتماعی و دسترسی رابطه ای معنادار وجود دارد. در میان این ابعاد، «هویت محله ای » و «دلبستگی مکانی» بیشترین تاثیر را از زیرساخت سبز پذیرفته اند، در حالی که «مشارکت اجتماعی» کمترین میزان ارتباط را نشان داده است. بر این اساس، حفظ و احیای عناصر طبیعی نظیر چشمه ها، قنوات و چمن محلات می تواند به عنوان راهبردی موثر در ارتقای کیفیت زندگی و پایداری اجتماعی بافت های تاریخی شهری مد نظر قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

پایداری اجتماعی ، حس تعلق مکانی ، زیرساخت سبز شهری ، محلات تاریخی همدان ، هویت محله ای