قابلیت دادخواهی از حقوق اقتصادی و اجتماعی بشر بر مبنای قوانین اساسی؛ نگاهی ویژه بر قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران

سال انتشار: 1405
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 69

فایل این مقاله در 25 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_JPLSQ-56-1_004

تاریخ نمایه سازی: 1 تیر 1405

چکیده مقاله:

حقوق اقتصادی و اجتماعی بشر از بنیادی ترین نیازهای انسان حمایت می کند مع الوصف عللی از جمله تدریجی بودن، ابهام و کمبود منابع سبب شده است تا اندیشمندان و نهادهای اجرایی این حقوق را قابل دادخواهی ندانند؛ بنابراین پژوهش فعلی با توسل به روش توصیفی  تحلیلی و مراجعه به اسناد، آرا و نظریات مکتوب، نخست در پی آن است که قابلیت دادخواهی یا عدم آن را در رابطه با این حقوق کشف کند و سپس جایگاه متن قانون اساسی یک کشور را، با توجهی ویژه به قانون اساسی ایران، در شناسایی و متعاقبا قابل دادخواهی خواندن حقوق یادشده بسنجد. فرجام آنکه اولا مستندات موجود دیدگاه نبود قابلیت دادخواهی را تضعیف و بر تضمین و جبران این حقوق از طریق نظارت قضایی صحه می گذارند؛ ثانیا متن قانون اساسی اصلی ترین سند در شناسایی این حقوق است که در مواردی خود به تنهایی می تواند مبنای اقامه دعوا قرار گیرد و یا با تفاسیر قضات از متن آن، امکان جبران قضایی حقوق اخیر وجود خواهد داشت؛ ثالثا قانون اساسی ایران اگرچه تعداد قابل توجهی از حقوق اقتصادی و اجتماعی را دربرمی گیرد، به جز حق مالکیت سایر حقوق را قابل دادخواهی نخوانده و برای تضمین آن ها باید راه حلی غیر از استمساک به متن قانون اساسی جستجو کرد؛ در زمینه کنونی دیوان عدالت اداری بر پایه اصل ۱۷۳ نقش موثری در متعهد کردن دولت ایران و اجرای وظایفش در رابطه با حقوق بالا ایفا کرده است.

کلیدواژه ها:

حقوق بشر ، قابلیت دادخواهی ، قانون اساسی ، میثاق بین المللی حقوق اقتصادی ، اجتماعی و فرهنگی

نویسندگان

نادر میرزاده کوهشاهی

دانشیار گروه حقوق عمومی دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، تهران، ایران.

حسین صیادعبدی

دانش آموخته کارشناسی ارشد حقوق بشر دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، تهران، ایران.

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • فارسیالف) کتاب ها۱. برونستین، آرتورو (۱۳۹۳). حقوق بین الملل و ...
  • عباسی، بیژن (۱۳۹۵). حقوق بشر و آزادی های بنیادین. تهران: ...
  • کریون، متیو سی. آر. (۱۳۸۷). چشم اندازی به توسعه میثاق ...
  • والاس، ربکا و مارتین ارتگا، الگا (۱۳۹۶). حقوق بین الملل. ...
  • هکی، فرشید (۱۳۸۸). حقوق اقتصادی  اجتماعی بشر در ایران. تهران: ...
  • ب) مقالات۶. اسداللهی، صادق؛ گرجی ازندریانی، علی اکبر؛ عباسی، بیژن ...
  • امیرارجمند، اردشیر و همتی، مجتبی (۱۳۸۶). بررسی و تحلیل تضمینات ...
  • تحلیل ماهیت و نظام حقوقی حاکم بر تعهدات دولت در میثاق بین المللی حقوق اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی و قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران [مقاله ژورنالی]
  • قلمرو حق سلامتی در نظام بین المللی حقوق بشر [مقاله ژورنالی]
  • جلالی، محمد و سعیدی روشن، حمیده (۱۳۹۵). نقش دیوان عدالت ...
  • قضاوت پذیری حقوق اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی [مقاله کنفرانسی]
  • حیدرپور، حمیدرضا و تنها، ژیلا بزی (۱۳۹۶). جایگاه حق بر ...
  • سادات اخوی، سیدعلی (۱۳۸۷). پیش نویس پروتکل اختیاری میثاق بین ...
  • عوامل موثر بر قابلیت مطالبه قضایی حقوق اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی [مقاله ژورنالی]
  • استنادپذیری اصول قانون اساسی در آرای محاکم [مقاله ژورنالی]
  • عصمتی، زینب و کولیوند، حسن (۱۳۹۳). قابلیت دادرسی حق بر ...
  • کوکبی سقی، فاطمه (۱۳۹۵). قابلیت دادخواهی حق بر سلامت در ...
  • قابلیت دادخواهی حق مسکن در نظام بین المللی حقوق بشر و حقوق ایران [مقاله ژورنالی]
  • همتی، تلما و طباطبایی، سیدمحمدصادق (۱۳۹۶). دادخواهی و حقوق شهروندی. ...
  • انگلیسیBoyle, K. (۲۰۲۰). Economic and Social Rights Law. New York: ...
  • Boyle, K. (۲۰۱۸). Models of Incorporation and Justiciability for Economic, ...
  • Cichon, M., & Hagemejer, K. (۲۰۰۶). Social Security for All: ...
  • Langford, M. (۲۰۰۸). Social Rights Jurisprudence Emerging Trends in International ...
  • B) ArticlesAddo, M. K. (۱۹۸۸). The Justiciability of Economic, Social ...
  • Agbakwa, S. C. (۲۰۰۲). Reclaiming Humanity: Economic, Social and Cultural ...
  • Agbor, A. A. (۲۰۱۷). Shifting the Matrix from Legal Passivity ...
  • Ashiagbor, D. (۲۰۰۴). Economic and Social Rights in the European ...
  • Chong, D. P. A. (۲۰۰۹). Five Challenges to Legalizing Economic ...
  • Choukroune, L. (۲۰۰۵). Justiciability of Economic, Social, and Cultural Rights: ...
  • Cohen, M., & Dagenais, M. O. (۲۰۲۱). The Implementation of ...
  • Dennis, M. J., & Stewart, D. P. (۲۰۰۴). Justiciability of ...
  • Desai, D. (۲۰۰۹). Courting Legitimacy: Democratic Agency and the Justiciability ...
  • Dinokopila, B. R. (۲۰۱۳). The Justiciability of Socio-Economic Rights in ...
  • Ebadolahi, M. (۲۰۰۸). Using Structural Interdicts and the South African ...
  • Handayani, I. (۲۰۱۸). Justiciability of Economic, Social and Cultural Rights ...
  • Harvey, P. (۲۰۰۴). Aspirational Law. Buffalo Law Review, ۵۲, ۷۰۱-۷۲۶ ...
  • Jung, C.; Hirschl, R., & Rosevear, E. (۲۰۱۴). Economic and ...
  • Khalil, A. (۲۰۱۹). Courting Economic and Social Rights in Palestine: ...
  • Khan, U. M. (۲۰۱۶). The Justiciability of Economic, Social and ...
  • Kiema, W. (۲۰۱۹). A Case for Structural Interdicts in Enforcing ...
  • Kutigi, H. (۲۰۱۷). Towards Justiciability of Economic, Social, and Cultural ...
  • Lichuma, C. O. (۲۰۲۱). In International Law We (Do Not) ...
  • Mabbett, D. (۲۰۰۸). Aspirational Legalism and the Role of the ...
  • Mapulanga-Hulston, J. K. (۲۰۰۲). Examining the Justiciability of Economic, Social ...
  • Mbuya, A. P. (۲۰۱۹). Justiciability of Economic, Social and Cultural ...
  • Mollah, M. A. I. H. (۲۰۲۰). Assessment into Feasibility of ...
  • Nkongolo, C. JR. K. (۲۰۱۴). The Justiciability of Socio-Economic Rights ...
  • Nwobike, J. C. (۲۰۰۵). The African Commission on Human and ...
  • Olayinka, O. F. (۲۰۱۹). Implementing the Socio-Economic and Cultural Rights ...
  • Omara, A. (۲۰۲۰). Enforcing Nonjusticiable Rights in Indonesia. Constitutional Review, ...
  • Pasqualucci, J. M. (۲۰۰۸). The Right to a Dignified Life ...
  • Shehu, A. T. (۲۰۱۳). The Enforcement of Social and Economic ...
  • Singh, S. (۲۰۲۰). Realizing Economic and Social Rights in Nepal: ...
  • Stacey, R. (۲۰۱۷). Dynamic Regulatory Constitutionalism: Taking Legislation Seriously in ...
  • Tinta, M. F. (۲۰۰۷). Justiciability of Economic, Social, and Cultural ...
  • Trispiotis, I. (۲۰۱۰). Socio-Economic Rights: Legally Enforceable or Just Aspirational?. ...
  • Waqar Khan Arif, S. M. A. (۲۰۱۸). Economic, Social and ...
  • Whelan, D. J., & Donnelly, J. (۲۰۰۷). The West, Economic ...
  • Wiles, E. (۲۰۰۶). Aspirational Principles or Enforceable Rights - The ...
  • Woods, J. M. (۲۰۰۳). Justiciable Social Rights as a Critique ...
  • Young, K. G. (۲۰۰۸). The Minimum Core of Economic and ...
  • C) DocumentsCommittee on Economic, Social and Cultural Rights (CESCR). "INT/CESCR/GEC/۴۷۵۸/E, ...
  • Committee on Economic, Social and Cultural Rights (CESCR). "INT/CESCR/GEC/۶۴۳۰/E, General ...
  • Committee on Economic, Social and Cultural Rights (CESCR). "E/C.۱۲/۱۹۹۸/۲۴, General ...
  • Committee on Economic, Social and Cultural Rights (CESCR). "E/C.۱۲/۱۹۹۹/۵, General ...
  • Committee on Economic, Social and Cultural Rights (CESCR). "E/C.۱۲/۱۹۹۹/۱۰, General ...
  • Committee on Economic, Social and Cultural Rights (CESCR). "E/C.۱۲/GC/۱۹, General ...
  • Committee on Economic, Social and Cultural Rights (CESCR). "E/C.۱۲/GC/۲۴, General ...
  • FAO Council. "Voluntary Guidelines to Support the Progressive Realization of ...
  • African Commission on Human Rights, Communication No. ۱۵۵/۹۶, SERAC and ...
  • African Commission on Human Rights, Communication No. ۲۴۱/۲۰۰۱, Purohit and ...
  • European Committee of Social Rights, Complaint No. ۱۳/۲۰۰۲, International Association ...
  • Indian Supreme Court, ۳ S.C.R. ۵۴۵, Olga Tellis v. Bombay ...
  • Indian Supreme Court, ۱ S.C.R. ۵۹۴, Unni Krishnan v. State ...
  • Inter-American Commission on Human Rights, Case No. ۱۲.۲۴۹, Jorge Odir ...
  • Inter-American Court on Human Rights, Case No. ۱۲.۱۸۹, Dilcia Yean ...
  • South African Constitutional Court, [۱۹۹۷] ZACC ۱۷, ۱۹۹۸ (۱) SA ...
  • South African Constitutional Court, [۲۰۰۰] ZACC ۱۹, ۲۰۰۱ (۱) SA ...
  • South African Constitutional Court, (No. ۲) [۲۰۰۲] ZACC ۱۵, ۲۰۰۲ ...
  • نمایش کامل مراجع