چالش حقوق اساسی عضویت ایران در گروه های بین المللی: مطالعه موردی عضویت در بریکس

تحولات بین المللی در یکصده اخیر منجر به تطور پرشتاب نهادهای فعال در سامان بخشیدن به مناسبات میان دولتی شده است. «گروه های بین المللی میان دولتی» یکی از این نهادهاست که به تجمعی میان دولت ها برای وصول به اهداف و تامین دغدغه های مشترک از طریق همگرایی تبدیل شده است. مبتنی بر اصول قانون اساسی و تفاسیر آنها، عضویت ایران در نهادهای بین المللی با تصویب مجلس شورای اسلامی صورت می پذیرد. از آنجا که عضویت ایران در بریکس بدون تصویب مجلس اعلام شد، این مقاله به دنبال پاسخ گویی به این پرسش است که  عضویت ایران در بریکس بدون تصویب مجلس مبتنی بر حقوق بین الملل و حقوق اساسی چگونه ارزیابی می شود؟ ازاین رو نوشتار پیش رو با بررسی ماهیت گروه های بین المللی، دسته ای خاص از گروه های بین المللی را استمرار تطور سازمان های بین المللی میان دولتی ارزیابی می کند که در ماهیت تفاوتی با سازمان های بین المللی کنونی ندارد و نتیجه تطور یادشده در نهادهای فعال بین المللی هستند. یافته این مقاله آن است که «مبتنی بر عرف و رویه اساسی موجود»، «الزام اساسی تصویب پیامدهای عضویت در بریکس توسط مجلس»، «ماهیت اقدامات این گروه» و «پیشینه تقنینی عضویت در گروه های بین المللی»، عضویت ایران از منظر مجموعه قواعد حقوق اساسی و مبتنی بر منطق حقوق بین الملل، نیازمند تصویب مجلس است. ازاین رو مقاله ضمن پیامدسنجی عدم رعایت حقوق اساسی در این خصوص، راهکارهای رفع حالت کنونی را بررسی کرده است.

کلیدواژه ها:

گروه های بین المللی میان دولتی ، تصویب مجلس ، بریکس ، عرف اساسی ، نظام حقوقی خوداجرا