تحلیل راهبردی توسعه کشت های گلخانه ای در استان البرز

از جمله راهکارهای کارآمد تولید محصولات کشاورزی با رویکرد ارتقای بهره وری، توسعه کشت های گلخانه ای است. در این زمینه، استان البرز، از پتانسیل ویژه ای برخوردار است، در عین حال با چالش هایی نیز مواجه است. بر این اساس، پژوهش حاضر با هدف «تحلیل راهبردی توسعه کشتهای گلخانهای در استان البرز» با رویکرد آمیخته اجرا شد. در فاز کیفی، ۱۷ نقطه قوت، ۴۹ نقطه ضعف، ۴۵ فرصت و ۴۲ تهدید در چهار بعد فنی- تولیدی، اقتصادی، اجتماعی و محیط زیستی با استفاده از تحلیل محتوای دیدگاه ۱۹ نفر از خبرگان شناسایی شد. این افراد با روش نمونه گیری هدفمند از نوع گلوله برفی برای مصاحبه عمیق انتخاب شدند. در فاز کمی نیز، اقدام به تحلیل سوآت با دریافت نظرات ۲۵ نفر از صاحبنظران و با استفاده از پرسشنامه ای دوبعدی برای تعیین میزان اهمیت و شدت عوامل بیرونی و درونی شد. در تحلیل محیط درونی، جمع ضرایب نهایی معادل ۸۰۴/۱- و موید غلبه ضعف ها بر قوت ها بود و در تحلیل فضای بیرونی نیز جمع ضرایب نهایی معادل ۱۰۹/۱- بود که نشان از غلبه تهدیدها بر فرصت ها داشت. بر این اساس، ۲۰ راهبرد شامل چهار راهبرد تهاجمی (SO)، پنج راهبرد بازنگری (WO)، چهار راهبرد رقابتی (ST) و هفت راهبرد تدافعی (WT) استخراج شد. تحلیل فضای راهبردی نشان داد که محیط راهبردهای توسعه کشت گلخانه ای به طور عمده در محدوده تدافعی جای گرفت که در آن، راهبردهایی چون «بهینه سازی مصرف آب و انرژی و ارتقای بهره وری»، «اجرای الگوی کشت هوشمند»، «اجرای برنامه های ترویجی تخصصی»، «استفاده از سیستم های مدرن بازاریابی»، «توسعه مدیریت پسماند» و «توسعه سازوکارهای بیمه ای» اولویت بیشتری داشتند.

کلیدواژه ها:

الگوی کشت ، محیط های کنترل شده ، کشت گلخانه ای ، راهبردهای توسعه ، استان البرز