تاثیر گیاهان پوششی جنس شبدر بر مدیریت علف هرز، رشد و عملکرد کینوا (Chenopodium quinoa Willd)

سابقه و هدف:کینوا، (Chenopodium quinoa Willd.) گیاهی از خانواده تاج خروسیان (Amaranthaceae) است که در حال حاضر به دلیل ارزش غذایی بالا و تحمل به تنش های زنده و غیر زنده به ویژه خشکی و شوری، به عنوان یک محصول جایگزین برای گیاهان با مصرف آب بالا مطرح می باشد. علف های هرز یکی از عوامل محدود کننده رشد و توسعه کینوا است. به دلیل نزدیکی زیاد کینوا به علف های هرز جنس سلمک (Chenopodium)و تاج خروس (Amaranthus) کنترل شیمیایی این گیاه بسیار دشوار است. از عوامل مهم در سازوکار مدیریت علف های هرز این محصول کنترل غیرشیمیایی علف های هرز با استفاده از گیاهان پوششی است. لذا این مطالعه به منظور تعیین بهترین ترکیب گیاه پوششی با کینوا به جهت کاهش فشار جمعیت علف هرز و تعیین اثر این تیمارها بر رشد و عملکرد کینوا انجام شد. مواد و روش ها:به منظور بررسی اثر گیاهان پوششی بر مدیریت علف های هرز و تاثیر آن بر رشد و عملکرد کینوا ، آزمایشی در سال ۱۴۰۱ در موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال بذر در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با هشت تیمار و سه تکرار انجام شد. تیمارهای آزمایش شامل کشت گیاهان پوششی شبدر برسیم(Trifolium alexandrinum L.) ، شبدر ایرانی (Trifolium resupinatum L.)و شبدر لاکی(Trifolium incarnatum L.)، شبدر برسیم+ شبدر ایرانی، شبدر برسیم+ شبدر لاکی و شبدر ایرانی+ شبدر لاکی، شاهد بدون گیاه پوششی و با وجین کامل، و شاهد بدون گیاه پوششی و بدون وجین بود. یافته ها:نتایج این مطالعه نشان داد میزان تراکم علف های هرز در تیمارهای شبدر برسیم، شبدر ایرانی، شبدر برسیم+ شبدر ایرانی، شبدر برسیم+ شبدر لاکی، شبدر ایرانی+ شبدر لاکی و شبدر لاکی نسبت به تیمار شاهد بدون گیاه پوششی و بدون وجین به ترتیب ۶۴، ۶۰، ۵۸، ۵۳، ۴۴ و ۳۶ درصد کمتر بود. بیشترین وزن خشک کل علف های هرز به میزان ۲۱۹ گرم در مترمربع، مربوط به تیمار شاهد بدون گیاه پوششی و بدون وجین و کمترین وزن خشک کل علف های هرز در تیمار بدون گیاه پوششی و وجین کامل (به میزان صفر) و پس از آن به میزان ۳۹ گرم در مترمربع، مربوط به تیمار مخلوط شبدر برسیم+ایرانی بود. کمترین عملکرد دانه کینوا ( ۶۴/۶۴ گرم بر مترمربع) و بیشترین عملکرد (۶۸/۲۸۸ گرم بر مترمربع) به ترتیب مربوط به تیمار شاهد بدون گیاه پوششی و بدون وجین و شاهد بدون گیاه پوششی و با وجین کامل می باشد.نتیجه گیری:بر اساس نتایج این پژوهش می توان نتیجه گرفت که کنترل کامل علف های هرز اثر چشمگیری در افزایش عملکرد کینوا دارد. از سوئی استفاده از تیمارهای مختلف گیاه پوششی شبدر علاوه بر تاثیر در کنترل علف های هرز، توانست عملکرد را نسبت به تیمار شاهد بدون گیاه پوششی و بدون وجین به طور معنی داری افزایش دهد و لذا می تواند به عنوان یکی از روش های مدیریت تلفیقی در نظر گرفته شود.

کلیدواژه ها:

تراکم ، زیست توده ، رقابت ، کینوا