الگوهای زیست بومی فصلی و پیشران های محیطی اجتماع فیتوپلانکتون ها در دریاچه ی درودزن

در این پژوهش، تغییر فصلی و ساختار اجتماع فیتوپلانکتون ها، و عامل های محیطی موثر بر پویایی آن ها در دریاچه ی درودزن بررسی شده است. این دریاچه منبع حیاتی آب شیرین استان فارس است که آب آشامیدنی بیش از ۲/۱ میلیون نفر از ساکنان را فراهم می آورد، و تعادل زیست بومی آن کیفیت آب را تضمین خواهد کرد. نمونه برداری از پلانکتون های گیاهی و جانوری در چهار فصل، از ۹ ایستگاه و در ۵ ژرفا (صفر تا ۴ متر) انجام شد. در این پژوهش یک ساله، ۴۳ سرده (جنس) فیتوپلانکتون در شش شاخه شناخته شدند. میانگین تراکم کل آن ها از کمینه ی ۱۴۶±۱۰۷۳ سلول در لیتر در تابستان، تا بیشینه ی ۱۴۰۷±۸۱۰۱ سلول در لیتر در بهار متغیر بود. اوج های فصلی فراوانی فیتوپلانکتون ها پیوند نزدیکی با افزایش دمای آب (°C ۹ در زمستان تا °C ۲۶ در تابستان)، شدت نور و اندازه ی مواد مغذی، به ویژه نیتروژن و فسفر داشت. گروه غالب در همه ی فصل ها مایزوزوا (تقریبا ۴۵ درصد از کل فیتوپلانکتون ها) بود، و پس از آن سیانوباکتریا، کلروفایتا، و اوکروفایتا به ترتیب در پاییز، زمستان و تابستان فراوان ترین بودند. تحلیل های آماری همبستگی معنی داری میان زی توده ی فیتوپلانکتون و سنجه های محیطی مانند pH (محدوده ی ۷.۲ تا ۸.۴)، اکسیژن محلول (۸.۳ تا ۱۰.۸ میلی گرم در لیتر)، و غلظت مواد مغذی نشان داد. چرای زئوپلانکتون ها و ماهی ها نیز جمعیت فیتوپلانکتون ها را تعدیل کرد، به طوری که کاهش ۳۰ درصدی در تراکم فیتوپلانکتون ها در دوره های افزایش فعالیت زئوپلانکتون ها در پایان تابستان دیده شد. در مجموع، یافته ها بر تاثیر عامل های زیستی و نازیستی بر پویایی فیتوپلانکتون ها تاکید می کند، و اهمیت پایش پیوسته ی بوم شناختی را برای مدیریت کیفیت آب برجسته می سازد. در شرایطی که  تغییر بزرگ آب وهوایی و تاثیرهای انسانی اثرهای تخریب کننده بر زیست بوم آبی دریاچه ی درودزن می گزارد، این داده ها به یافتن راهبرد های پایدار برای حفاظت از آن کمک خواهد کرد.

کلیدواژه ها:

Algae ، Fars ، Lake ، Seasonal dynamics ، Ecosystem balance ، جلبک ، فارس ، دریاچه ، پویایی فصلی ، تعادل اکوسسیتم