چالش مالیت بر بافت های تجدیدپذیر انسانی: تحلیل تطبیقی حقوق ایران و آمریکا

تحول پزشکی و رشد سریع آن منجر به تجزیه بافت های انسانی و تحلیل سلولی شده است. تحقق این امر منجر به اکتشاف سلول ها و بافت های منحصر به فرد شدی شده که گاه نجات جان بیماران دیگر و گاه جلوگیری از ابتلا به بسیاری از امراض بدان وابسته است. فراوانی استفاده پزشکان و شرکت ها در حقوق آمریکا از این بافت ها و کسب منافع فراوان منجر به طرح دعاوی متعددی در این زمینه شده است. رویه قضائی این کشور با نفی مالیت بافت های انسانی از یک سو و تمرکز بر کسب رضایت آگاهانه از بیمار، به دنبال نوعی توازن در رعایت منفعت فردی و مصالح اجتماعی است که تاکنون نیز ادامه یافته است. حقوق ایران در خصوص مالیت بافت ها فاقد هرگونه مقرری است. به نظر نگارنده طرح نظریه سلطه ضعیف موجد حق اختصاص شخص نسبت به بافت های انسانی می تواند به عنوان مدلی جامع و ملائم با فقه و حقوق ایران پاسخگوی چالش های کنونی نظام حقوقی باشد. از آثار نظریه مالیت عرفی و نه قانونی بافت ها و در نتیجه ایجاد حق اختصاص، بطلان معاملات معوض و صحت اهدای معوض یا غیرمعوض این بافت ها می باشد. اهدای مکرر در هر حال مادامی که صدق تجارت ننماید، صحیح و تصرف من غیر حق دیگران از جمله پزشکان در آن غصب و مشمول احکام غصب می باشد.

کلیدواژه ها:

حق اختصاص ، مالیت ، بافت های انسانی ، سلطه بر بدن ، نظام حقوقی آمریکا