ترسیم توزیع جمعیت در استان همدان با به کارگیری منحنی لورنز و ضریب جینی

این مطالعه به بررسی توزیع مکانی جمعیت در استان همدان با تفکیک شهرستان ها، مبتنی بر نتایج سرشماری سال ۱۳۹۵، با رویکرد نظریه لورنز و ضریب جینی می پردازد. یافته ها نشان می دهد که برخی نقاط در طول زمان جمعیت خود را از دست می دهند و نسبت نقاط کم جمعیت افزون می شود، در حالی که چند نقطه ناهمسو همچنان جمعیت بالایی حفظ می کنند. با توجه به کاهش رشد طبیعی جمعیت، این پدیده می تواند پیامد مهاجرفرستی مناطق کم جمعیت و مهاجرپذیری مناطق شهری باشد. نابرابری توزیع جمعیت در سطح استان، هر شهرستان و بین شهرستان ها چشمگیر است. ضریب جینی استان از ۰.۷۵ به ۰.۸۲ در بازه ۱۳۸۵–۱۳۹۵ افزایش یافته و نشان دهنده تمرکزگرایی رو به افزایش جمعیت است. شهر همدان نسبت به سایر مراکز شهرستان ها دارای تحرکات جمعیتی بالاتری است و بیشترین و کمترین تمرکزگرایی به ترتیب در همدان (۰.۹۳) و کبودراهنگ (۰.۵۷) برآورد می شود. نابرابری توزیع جمعیت تنها به عوامل تاریخی و اقلیمی محدود نیست بلکه بازتابی از تفاوت های درآمدی، فرصت های اقتصادی، منابع مالی و سرمایه گذاری و مناسبات توسعه منطقه ای است. ضعف فرصت های شغلی در صنعت و خدمات در شمال استان موجب مهاجرت از این مناطق و تمرکز جمعیت در روستاها شده و ضریب جینی این مناطق کمتر از مرکز و جنوب است.

کلیدواژه ها:

توزیع جمعیت ، ضریب جینی ، منحنی لورنز ، تمرکزگرایی ، استان همدان