عدالت در سلامت توانمندسازی اجتماعی و سرمایه انسانی در بستر تحولات جمعیتی چارچوبی مفهومی برای توسعه پایدار در ایران

تحولات جمعیتی، تغییر الگوهای خانواده، نابرابری های اجتماعی در دسترسی به خدمات سلامت و ضرورت تقویت سرمایه انسانی از مهم ترین چالش های نظام های اجتماعی معاصر محسوب می شوند. در ایران نیز کاهش نرخ باروری، گسترش خانواده های تک فرزند و در عین حال جوانی نسبی ساختار جمعیتی شرایطی پیچیده اما سرشار از فرصت را برای سیاست گذاری اجتماعی ایجاد کرده است. از سوی دیگر عدالت در سلامت به عنوان یکی از ابعاد اساسی عدالت اجتماعی نقش مهمی در ارتقای رفاه اجتماعی و توسعه انسانی ایفا می کند. در همین راستا ادبیات توسعه اجتماعی بر نقش توانمندسازی اجتماعی و مشارکت فعال شهروندان در فرآیند تصمیم گیری و اجرای سیاست های توسعه ای تاکید دارد. پژوهش حاضر با رویکرد تحلیلی-مفهومی، به بررسی ارتباط میان چهار حوزه کلیدی شامل سلامت روان، خانواده، عدالت در سلامت، توانمندسازی اجتماعی و سرمایه انسانی در بستر تحولات جمعیتی می پردازد. نتایج نشان می دهد که این چهار حوزه به طور متقابل بر یکدیگر اثر می گذارند و تقویت هر یک از آن ها می تواند به ارتقای سایر ابعاد توسعه اجتماعی منجر شود زیرا این نقطه دقیقا جایی است که می توان نقش مددکار اجتماعی را به عنوان حلقه اتصال سلامت خانواده و عدالت سلامت بیان کرد. بر اساس یافته ها تحقق توسعه پایدار در ایران مستلزم اتخاذ رویکردی جامع در سیاست گذاری اجتماعی است که به طور همزمان به بهبود نظام سلامت، تقویت مشارکت اجتماعی و سرمایه گذاری در سرمایه انسانی توجه داشته باشد.

کلیدواژه ها:

عدالت در سلامت ، سرمایه انسانی ، توانمندسازی اجتماعی ، تحولات جمعیتی ، سلامت روان ، خانواده