اندازه گیری عوامل زیان آور پسماندهای ویژه شامل ترکیبات حاوی PCB، لامپ های حاوی بخار جیوه و سیلیکاژل ها به همراه ارزیابی خطرات و ارائه اقدامات پیشگیرانه (مطالعه موردی در شرکت توزیع برق شهرستان اصفهان)

هدف و زمینه: این مطالعه با هدف شناسایی، اندازه گیری و ارزیابی خطرات ناشی از پسماندهای ویژه در صنعت برق، شامل ترکیبات حاوی PCB (آسکارل)، لامپ های بخار جیوه و سیلیکاژل های آبی در شرکت توزیع برق شهرستان اصفهان انجام شده است. زمینه تحقیق، لزوم رعایت الزامات زیست محیطی و کنوانسیون های بین المللی مانند استکهلم و میناماتا و نیز حفظ سلامت پرسنل و محیط زیست است. روش کار: در این پژوهش، با نمونه برداری از روغن تجهیزات الکتریکی (ترانسفورماتور، ریکلوزر و PT) و ارسال آن به آزمایشگاه های معتبر، غلظت PCB اندازه گیری و با حدود مجاز مقایسه شد. همچنین، با آنالیز فنی و اقتصادی لامپ های گازی، میزان جیوه، وزن اجزاء و هزینه های بازیافت و امحاء برآورد گردید. روش های نوین بازیافت و فناوری های خردایش لامپ و پاکسازی با میکروارگانیسم ها نیز بررسی شد. یافته ها: نتایج آزمایش ها نشان داد غلظت PCB در تمام نمونه های روغن کمتر از ppm۵۰ و در حد مجاز است. از سوی دیگر، تحلیل اقتصادی بازیافت لامپ های گازی نشان داد که انجام این فرآیند توسط شرکت های توزیع، حتی با در نظر گرفتن درآمد حاصل از فروش شیشه و آلومینیوم بازیافتی به دلیل هزینه های بالای تجهیزات، فیلترها و فرآیندهای پاکسازی، مقرون به صرفه نیست و می تواند موجب زیان مالی شود. نتیجه گیری: مدیریت پسماندهای ویژه در شرکت های توزیع برق نیازمند تدوین دستورالعمل های ایمنی، آموزش پرسنل، نظارت مستمر و استفاده از فناوری های نوین به ویژه در زمینه مدیریت پسماندهای خطرناک است. با توجه به پیچیدگی فرآیند و تخصصی بودن آن، واگذاری امحاء و بازیافت به شرکت های دارای صلاحیت و مجوز از سازمان حفاظت محیط زیست، منطقی و ضروری است. همچنین، جایگزینی تدریجی لامپ های LED به جای لامپ های بخار جیوه و حمایت دولتی از صنعت بازیافت پیشنهاد می شود.

کلیدواژه ها:

ترکیبات PCB ، جیوه ، سیلیکاژل