ارزیابی و بهینه سازی مدیریت پسماند یک کارخانه تولیدی در چارچوب حکمرانی سبز

مدیریت کارای پسماندهای صنعتی از الزامات تحقق حکمرانی سبز و کاهش اثرات زیست محیطی صنایع است. این پژوهش با هدف ارزیابی کمی/کیفی جریان های پسماند یک کارخانه تولیدی و ارائه راهکارهای اجرایی برای کاهش، استفاده مجدد و بازیافت انجام شد. داده های یک ساله کارخانه به تفکیک نوع پسماند گردآوری و در شش گروه اصلی شامل ضایعات چوب، پلاستیک، نایلون، یونولیت، بشکه های پلاستیکی/فلزی و ضایعات آلی (نان) طبقه بندی شد. سهم وزنی هر گروه از کل (kg/year) محاسبه و با رویکرد تحلیل چرخه عمر (Life Cycle Assessment) و اصول مدیریت پسماند صنعتی ارزیابی شد. شاخص های قابلیت بازیافت، خطر زیست محیطی، و پتانسیل کاهش در مبدا برای هر جریان سنجیده شد. یافته ها: مجموع پسماند سالانه کارخانه ۱۷٬۱۳۰ کیلوگرم است که ضایعات چوب ۱۳٬۰۹۵ کیلوگرم (۷۶٫۴٪)، پلاستیکی ۲٬۱۰۵ کیلوگرم (۱۲٫۳٪)، یونولیت ۹۲۰ کیلوگرم (۵٫۴٪)، نایلون ۶۴۵ کیلوگرم (۳٫۸٪)، بشکه های فلزی ۱۷۹ کیلوگرم (۱٫۰٪)، بشکه های پلاستیکی ۱۴۱ کیلوگرم (۰٫۸٪) و ضایعات نان ۴۵ کیلوگرم (۰٫۳٪) را شامل می شود. بیش از ۹۵٪ جریان ها قابلیت بازیافت/استفاده مجدد دارند. با وجود سهم وزنی پایین، بشکه های آلوده نیازمند مدیریت ویژه به عنوان پسماند صنعتی خاص هستند. تمرکز مدیریتی بر دو جریان پرحجم (چوب و پلیمرها) همراه با تفکیک در مبدا، استانداردسازی انبارش، قراردادهای پایدار با بازیافت کاران و اصلاح بسته بندی ها، می تواند در افق یک ساله به کاهش ≥۷۰٪ دفن و افزایش نرخ بازیافت به ≥۸۵٪ بینجامد. پیشنهادهای اجرایی شامل بازیافت چوب به MDF/زغال فشرده یا سوخت زیست توده، گرانول سازی پلیمرها، تراکم سازی یونولیت برای کاربردهای عایقی/بتن سبک، و شست وشو–ردیابی ایمن بشکه ها است. اجرای بسته پیشنهادی علاوه بر کاهش اثرات زیست محیطی، موجب صرفه جویی هزینه ای و تقویت مسئولیت اجتماعی سازمان در راستای حکمرانی سبز می شود.

کلیدواژه ها:

مدیریت پسماند صنعتی ، حکمرانی سبز ، تحلیل چرخه عمر (LCA) ، بازیافت ، کاهش در مبدا ، پسماندهای چوبی و پلیمری