امکان یابی جایگزینی پمپ معکوس بجای شیر فشار شکن به منظور استفاده از پتانسیل هیدرولیکی آب جهت تولید انرژی الکتریکی (مطالعه موردی: خطوط لوله انتقال آب مسجد سلیمان)

هدف و زمینه: استفاده از انرژی هیدرولیکی آب به عنوان بزرگترین و قدیمی ترین عضو خانواده انرژی های تجدیدپذیر، همواره رو به افزایش بوده است. ایده استفاده از هیدرونیروگاه های کوچک، پس از بحران نفت در دهه ۷۰ میلادی و سال های اخیر، به مساله ای جذاب تبدیل شد. این نوع نیروگاه ها اغلب در مناطق کوهستانی و روستاها ساخته می شوند. روش کار: از دلایل اقبال به این فناوری می توان به محدودیت منابع سوخت فسیلی، لزوم کاهش مصرف سوخت های فسیلی، وجود پتانسیل های آبی فراوان در مناطق مصرف انرژی (به خصوص روستاها)، توجه به منابع انرژی تجدیدپذیر به لحاظ عدم مشکلات زیست محیطی، بازگشت سریع سرمایه، ساخت آسان و عدم نیاز به مهارت ویژه، عمر طولانی و هزینه بهره برداری و نگهداری بسیار پایین اشاره کرد. در این تحقیق هدف آن است که پتانسیل انرژی آبی در خطوط انتقال آب مسجد سلیمان در استان خوزستان مورد بررسی قرار گیرد. یافته ها: چالش های متعدد حوزه انرژی و محدودیت استفاده از انرژی های فسیلی، ازدیاد جمعیت و افزایش مصرف انرژی و لزوم کاهش مصرف سوخت های فسیلی و حفاظت از محیط زیست پایدار مسائلی جدی است که یافتن راهکارهای مناسب در جهت حل معضلات انرژی را اجتناب ناپذیر می نماید. احداث نیروگاه بر روی خطوط انتقال آب با بهره گیری از فشار مازاد موجود در خطوط و جایگزینی پمپ معکوس به عنوان توربین (PAT) به جای شیرهای فشارشکن به دلیل آثار مثبتی از قبیل تولید انرژی برقابی، تجدیدپذیر بودن انرژی آب، پراکندگی مناسب خطوط انتقال آب در مناطق مختلف و کوتاه بودن زمان ساخت، و صرفه جویی در منابع سوخت فسیلی و منابع فولادی و فلزی و مالی مورد توجه جدی جامعه جهانی انرژی قرار گرفته است. نتیجه گیری: پمپ های معکوس، نسبت به سایر توربین های آبی، دارای هزینه های تعمیر و نگهداری بسیار کمتری هستند. انرژی مستهلک شده در خطوط انتقال ثقلی توسط شیرهای فشارشکن را می توان با جایگزینی پمپ معکوس به جای شیرهای فشار شکن بازیافت نموده و انرژی الکتریکی مورد نیاز تجهیزات موجود در مسیر و یا حتی تاسیسات و جوامع کوچک جانبی را تامین نمود. نیروگاه های برق آبی منجر به تولید دی اکسید کربن و آلاینده های مضر دیگر برای محیط زیست نمی گردند. هدف از نگارش این مقاله پتانسیل یابی استفاده از سیستم های پمپاژ معکوس در تاسیسات آب استان خوزستان شهرستان مسجد سلیمان در کشور ایران (خطوط انتقال آب دارای فشار مازاد) می باشد.

کلیدواژه ها:

انرژی برق آبی ، شیر فشار شکن ، پمپ معکوس ، (PAT) ، خطوط انتقال آب ، بازیافت ، پتانسیل هیدرولیکی و الکتریکی در آب