مدیریت بحران اقتصادی و پیشگیری از خشونت خانگی؛ نگاهی علمی و قرآنی به حفظ کانون خانواده

(زمینه و هدف): خانواده به عنوان کوچک ترین واحد اجتماعی، همواره در معرض تاثیرات تحولات اقتصادی قرار دارد. در سال های اخیر، بحران های اقتصادی نظیر تورم، بیکاری و کاهش قدرت خرید، به یکی از جدی ترین تهدیدها علیه امنیت روانی و کانون گرم خانواده تبدیل شده اند. هدف این پژوهش، تبیین رابطه میان فشارهای اقتصادی و خشونت خانگی، و ارائه راهکارهای مدیریتی مبتنی بر آموزه های قرآنی برای حفظ کانون خانواده در شرایط بحرانی است. (روش تحقیق): این پژوهش با استفاده از روش «توصیفی-تحلیلی» و با بهره گیری از رویکرد «کتابخانه ای» انجام شده است. داده ها با مطالعه منابع علمی در حوزه جامعه شناسی خانواده، روانشناسی بحران و تفسیرهای قرآنی گردآوری و تحلیل شده اند. (یافته ها): یافته های پژوهش نشان می دهد که بحران اقتصادی از طریق دو مکانیسم اصلی «نظریه فشار و تنش» و «سرریز تنش» منجر به خشونت خانگی می شود. نظریه فشار توضیح می دهد که ناتوانی در تامین معیشت و حس حقارت، فرد را برای بازتولید قدرت به سمت خشونت سوق می دهد. همچنین، مکانیسم سرریز تنش نشان می دهد که استرس های محیطی در صورت عدم مدیریت روان شناختی، به درون خانه نفوذ کرده و منجر به فرسودگی و پرخاشگری می گردد. پیامدهای این خشونت شامل فروپاشی عاطفی، آسیب های روان شناختی پایدار و تداوم چرخه خشونت در نسل های آینده است. (نتیجه گیری): مدیریت بحران اقتصادی نیازمند یک رویکرد چندوجهی است. نتایج حاصله حاکی از آن است که در کنار مدیریت مالی، «مدیریت روان شناختی» و بهره گیری از رویکرد قرآنی نقشی کلیدی در پیشگیری از خشونت دارد. آموزه های قرآنی همچون توکل (برای کاهش اضطراب)، صبر و تحمل پریشانی، قول لین (پیشگیری از خشونت کلامی) و تعدیل انتظارات، می توانند به عنوان مدلی کارآمد برای افزایش تاب آوری خانواده و عبور ایمن از طوفان های اقتصادی عمل کنند.

کلیدواژه ها:

مدیریت بحران اقتصادی ، خشونت خانگی ، نظریه فشار و تنش ، سرریز تنش ، رویکرد قرآنی ، تاب آوری خانواده