بررسی نقش خواب و ریتم شبانه روزی بر عملکرد توجه و حافظه در کودکان مبتلا به اختلال یادگیری

اختلالات یادگیری به عنوان یکی از شایع ترین مشکلات تحصیلی در دوران کودکی، تاثیرات عمیق و پایداری بر رشد شناختی، عملکرد تحصیلی و سازگاری روانی–اجتماعی کودکان برجای می گذارند. در این میان، کارکردهای شناختی بنیادینی همچون توجه و حافظه نقش محوری در فرآیند یادگیری ایفا می کنند و هرگونه اختلال در این کارکردها می تواند پیامدهای آموزشی قابل توجهی به دنبال داشته باشد. پژوهش های اخیر نشان داده اند که خواب و ریتم شبانه روزی، به عنوان دو عامل زیستی–رفتاری اساسی، نقش تعیین کننده ای در تنظیم عملکردهای شناختی، به ویژه توجه پایدار و حافظه کاری دارند. با این حال، بررسی نظام مند این عوامل در کودکان مبتلا به اختلالات یادگیری، به ویژه در بافت های آموزشی و فرهنگی مختلف، همچنان با خلاهای پژوهشی همراه است. هدف پژوهش حاضر، بررسی نقش کیفیت خواب و الگوهای ریتم شبانه روزی در پیش بینی عملکرد توجه و حافظه در کودکان مبتلا به اختلال یادگیری است. این پژوهش با رویکرد توصیفی–تحلیلی و با استفاده از طرح همبستگی انجام می شود. جامعه آماری شامل کودکان دارای تشخیص اختلال یادگیری ویژه در مقطع ابتدایی است که با روش نمونه گیری هدفمند انتخاب می شوند. برای گردآوری داده ها از ابزارهای استاندارد شامل پرسشنامه کیفیت خواب کودکان، آزمون های عصب روان شناختی توجه و آزمون حافظه کاری استفاده خواهد شد. تحلیل داده ها با بهره گیری از ضریب همبستگی پیرسون و تحلیل رگرسیون چندمتغیره انجام می گیرد. یافته های مورد انتظار این پژوهش می تواند به تبیین ارتباط معنادار میان کیفیت خواب، هم ترازی ریتم شبانه روزی و کارکردهای شناختی کلیدی در کودکان مبتلا به اختلال یادگیری منجر شود. نتایج پژوهش حاضر علاوه بر غنای مبانی نظری روان شناسی تربیتی، می تواند پیامدهای کاربردی مهمی در طراحی مداخلات آموزشی، برنامه های بهداشت خواب و راهبردهای توان بخشی شناختی برای این گروه از کودکان داشته باشد.

کلیدواژه ها:

خواب و ریتم شبانه روزی ، اختلالات یادگیری ، کودکان