اثربخشی درمان شناختی رفتاری بر سبک های مقابله ای و کمال گرایی در زنان درگیر افسردگی پس از زایمان تحت پوشش مراکز خدمات جامع سلامت شهر تهران

پژوهش حاضر با هدف تعیین اثربخشی درمان شناختی رفتاری بر سبک های مقابله ای و کمال گرایی منفی در زنان مبتلا به افسردگی پس از زایمان شهر تهران انجام شد. این کارآزمایی نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون، گروه گواه و پیگیری یک ماهه بود. از میان زنان مراجعه کننده به مراکز خدمات جامع سلامت تهران در آذرماه ۱۴۰۴ تا فروردین ۱۴۰۵، ۴۰ نفر با نمره ≥۱۳ در پرسشنامه افسردگی ادینبورگ به صورت هدفمند انتخاب و به طور تصادفی در دو گروه آزمایش (۲۰ نفر) و گواه (۲۰ نفر) قرار گرفتند. گروه آزمایش ۸ جلسه ۹۰ دقیقه ای درمان شناختی رفتاری گروهی دریافت کرد. ابزارها شامل پرسشنامه سبک های مقابله لازاروس و فولکمن و پرسشنامه کمال گرایی هیل بود. داده ها با تحلیل واریانس با اندازه گیری مکرر در SPSS-۲۷ تحلیل شد. از ۴۰ شرکت کننده، ۳۷ نفر (آزمایش ۱۸، گواه ۱۹) مطالعه را تکمیل کردند. نتایج نشان داد که درمان شناختی رفتاری باعث افزایش معنادار سبک مقابله مسئله مدار (F=۱۵.۹۳، p<۰.۰۰۱، η²=۰.۶۷)، کاهش معنادار سبک هیجان مدار (F=۱۹.۶۴، p<۰.۰۰۱، η²=۰.۷۱) و کاهش معنادار کمال گرایی منفی (F=۲۲.۷۱، p<۰.۰۰۱، η²=۰.۷۵) در گروه آزمایش نسبت به گواه شد. اندازه اثر مداخله در هر سه متغیر بزرگ بود (d کوهن ۱.۲۱ تا ۱.۹۹). اثرات درمان در پیگیری یک ماهه پایدار ماند (p>۰.۰۵ برای مقایسه پس آزمون و پیگیری). نتیجه گیری می شود که درمان شناختی رفتاری گروهی مداخله ای موثر و پایدار برای بهبود سبک های مقابله ای و کاهش کمال گرایی منفی در زنان مبتلا به افسردگی پس از زایمان است و اجرای آن در مراکز جامع سلامت توصیه می شود.

کلیدواژه ها:

درمان شناختی رفتاری ، سبک های مقابله ای ، کمال گرایی ، افسردگی پس از زایمان