بررسی مقدماتی فرصت ها و چالش های هوش مصنوعی در آموزش: مقایسه دیدگاه معلمان و دانش آموزان

ورود هوش مصنوعی به آموزش مزایا و معایبی نظیر شخصی سازی یادگیری یا وابستگی شناختی را به همراه داشت. بنابراین درک و شناخت نگرش معلمان و دانش آموزان اهمیت می یابد. هدف پژوهش حاضر، مقایسه دیدگاه معلمان و دانش آموزان درباره نقش هوش مصنوعی در تقویت خلاقیت، تفکر انتقادی و همچنین سنجش آگاهی آنان نسبت به خطرات هوش مصنوعی مانند سوگیری الگوریتمی است. این پژوهش به روش توصیفی-مقایسه ای (مطالعه مقدماتی) و با نمونه در دسترس شامل ۵۴ نفر (۳۱ معلم و ۲۳ دانش آموز) در شهر قم انجام شد. ابزار جمع آوری داده ها پرسشنامه محقق ساخته بود که روایی توسط خبرگان و پایایی با آلفای کرونباخ تایید شد. در نهایت داده ها با بهره گیری از آزمون تی مستقل در محیط نرم افزار SPSS تحلیل گردیدند. نتایج نشان داد هر دو گروه مورد مطالعه در پژوهش به نقش هوش مصنوعی در تقویت مهارت های شناختی دید مثبتی دارند. اما یک شکاف در سطح آگاهی این دو گروه یا تناقض سواد دیجیتال آشکار شد. معلمان حساسیت بیشتری نسبت به سوگیری در هوش مصنوعی دارند (M=۳/۸۵) درحالی که دانش آموزان علی رغم آشنایی بیشتر اعتماد راسخ تری به آن دارند (M=۲/۳۹). این اختلاف به ویژه در شاخص های استفاده ابزاری و ارزیابی انتقادی برجسته بود. یافته ها نشان دادند که هر دو گروه نسبت به هوش مصنوعی نگرشی مثبت دارند اما معلمان محتاطانه تر نسبت به آن هستند در حالی که دانش آموزان دچار نوعی اعتماد بدون آگاهی شده اند. برای پر کردن این شکاف مهم ترین پیشنهاد این مطالعه تدوین برنامه های آموزش «سواد هوش مصنوعی» در مدارس بود.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی در آموزش ، سواد هوش مصنوعی ، تفکر انتقادی ، سوگیری الگوریتمی ، شکاف ادراکی